ABC Medycyny

Choroba Alzheimera jest chorobą mózgu, w przebiegu której dochodzi do stopniowego upośledzenia pamięci i procesów myślowych oraz do zaburzeń zachowania. Nazwa choroby pochodzi od nazwiska niemieckiego neurologa, dr. Aloisa Alzheimera, który jako pierwszy opisał ją w początkach XX w. Badając mózg pacjentki zmarłej z powodu postępującego otępienia, stwierdził on obecność charakterystycznych nieprawidłowości w komórkach nerwowych określanych jako płytki starcze i tangle. Przyczyna choroby Alzheimera nie jest znana. Badania wykazały obecność nieprawidłowej substancji, zwanej amyloidem, w obrębie płytek starczych i tangli i za możliwe przyczyny wystąpienia tych nieprawidłowości uważa się infekcje, czynniki wrodzone bądź toksyny zewnątrzpochodne. Badania diagnostyczne Jedynie badanie mózgu po śmierci chorego może ujawnić charakterystyczny dla choroby Alzheimera obraz. Aby postawić rozpoznanie za życia pacjenta, należy wykluczyć wszystkie inne możliwe choroby prowadzące do narastającego otępienia. Ważne jest uzyskanie przez lekarza szczegółowych informacji od rodziny chorego i jego przyjaciół na temat przebytych chorób, wypadków, leczenia, zwyczajów żywieniowych, nadużywania alkoholu i innych używek. W trakcie badania lekarz zwraca szczególną uwagę na stan neurologiczny pacjenta oraz ocenia układ krążenia i układ oddechowy. Poza tym wykonuje się testy psychologiczne, badania krwi i moczu, badanie rentgenowskie czaszki, elektroencefalografię, tomografię komputerową mózgu lub ba-danie rezonansu magnetycznego

Leczenie

Dopiero niedawno zaczęto stosować preparaty, które mogą okazać się skuteczne w leczeniu choroby Alzheimera. Należy do nich takryna, która została wprowadzona do leczenia w 1993 r. Podczas badań klinicznych tego leku stwierdzono, że u 20% pacjentów doszło do wyraźnej poprawy funkcji umysłowych, a u kolejnych 20% nastąpiło spowolnienie postępu choroby. Nieznany jest jednak odległy skutek działania preparatu. Najczęściej stwierdzanym objawem ubocznym tego leku jest uszkodzenie wątroby, dlatego otrzymujący go pacjenci muszą mieć często wykonywane badania krwi w celu oceny czynności tego narządu. Ostatnio wprowadzono do leczenia donepezyl. Ma on poprawiać stan chorego, nie jest jednak lekiem zatrzymującym postęp choroby. Niektóre istotne objawy występujące w przebiegu choroby Alzheimera mogą być leczone za pomocą innych leków. Na przykład chorym z zaburzeniami snu zaleca się środki uspokajające, a chorym agresywnym, pobudzonym, leki antypsychotyczne. Niekiedy stosuje się też leki pobudzające, takie jak metylfenidat, w celu poprawy nastroju oraz zmniejszenia męczliwości. Leki te mogą jednak upośledzać funkcje umysłowe, a zatem muszą być stosowane wyłącznie pod ścisłą kontrolą lekarską.