Chłoniak
Chłoniaki to rozrostowe choroby układu limfatycznego, w którego skład wchodzą m.in. węzły chłonne produkujące komórki niezbędne do zwalczania zakażeń. W Stanach Zjednoczonych rejestruje się co roku około 58 tys. nowych zachorowań. W Polsce w 1994 r. odnotowano 851 przypadków ziarnicy złośliwej i 1493 przypadki chłoniaków nieziarniczych. Najczęstszym objawem choroby jest powiększenie jednego lub wielu węzłów chłonnych, zwykle na szyi, pod pachami i w pachwinach. U niektórych chorych może wystąpić zaczerwienienie skóry, powiększenie migdałków lub płyn w jamie brzusznej. Przyczyny choroby nie są znane, chociaż w niektórych jej postaciach pewną rolę odgrywają zakażenia wirusowe. Wystąpienie chłoniaka Burkitta, spotykanego w Afryce, wiąże się z obecnością wirusa Epsteina-Ban i zaburzeniami chromosomalnymi. W ostatnich latach wykryto, że związek z jedną z postaci chłoniaka ma wirus HIV Badania diagnostyczne Lekarz podejrzewa chłoniaka, wyczuwając położone pod skórą węzły chłonne podczas badania palpacyjnego (obmacywania). Każdy podejrzany węzeł należy poddać biopsji. W ziarnicy złośliwej dla potwierdzenia rozpoznania może być konieczne wykonanie laparoskopii - badania polegającego na wprowadzeniu do jamy brzusznej przez niewielkie nacięcie skóry przyrządu zwanego laparoskopem. Badanie to pozwala pobrać wycinki narządów, w których choroba zwykle się umiejscawia. Można również wykonać limfadenogralię - badanie, podczas którego wprowadza się do naczyń limfatycznych środek cieniujący i następnie ocenia wielkość węzłów chłonnych na zdjęciach radiologicznych. W przypadku chłoniaków wykonuje się zazwyczaj biopsję szpiku kostnego oraz tomografię komputerową w celu oceny stopnia zaawansowania choroby
Leczenie
Obecnie szansa wyleczenia chorych z chłoniakami jest duża, zwłaszcza jeśli leczenie rozpocznie się wcześnie. W ziarnicy złośliwej często skuteczna jest sama radioterapia albo połączenie chemioterapii, radioterapii oraz leczenia chirurgicznego. Choroba ta należy do nowotworów o największym odsetku wyleczeń; 77% chorych żyje ponad 5 lat od chwili rozpoznania choroby. W chłoniakach nieziarniczych również stosuje się radioterapię. Kiedy choroba jest rozsiana, podejmuje się chemioterapię. W razie remisji można także wykonać zabieg przeszczepienia szpiku kostnego. Prze-szczep allogeniczny polega na tym, że najpierw niszczy się szpik chorego lekami lub napromienianiem, a następnie przeszczepia szpik zdrowego, zgodnego dawcy. W okresie chwilowego ustąpienia objawów pobiera się nieraz szpik chorego, zamraża go i przechowuje w odpowiednich warunkach. Gdy choroba wraca, niszczy się lekami szpik pacjenta i przetacza mu jego własny szpik, pobrany wcześniej. Jest to tzw. przeszczep autologiczny. Przeszczepienie szpiku bywa skuteczne w wypadku chorych z chłoniakiem, ale jest obarczone ryzykiem odrzucenia przeszczepu i wielu innych powikłań. W celu zapobieżenia odrzuceniu przeszczepu pacjentom podaje się leki immunosupresyjne. Obecnie w razie nawrotu choroby stosuje się specyficzne przeciwciała monoklonalne, skierowane bezpośrednio przeciw komórkom chłoniaka. Udoskonala się też metody preparatyki pobranego do przeszczepienia szpiku kostnego. Inne metody leczenia Akupunktura i akupresura Lekarze akceptują te techniki jako leczenie wspomagające, uśmierzające ból i łagodzące stres. Ziołolecznictwo Preparaty z Pau D'arco (kapsułki, herbatka) mogą być tu podawane równolegle z chemioterapią, zmniejszają m.in. skutki uboczne chemioterapii. Hipnoza Hipnozę i autohipnozę stosuje się w celu opanowania bólu i wykształcenia u chorego pozytywnego nastawienia, które - jak uważa wielu ekspertów - ułatwia leczenie konwencjonalne. Leczenie to, w połączeniu z technikami medytacji, zmniejsza także napięcie nerwowe. Leczenie dietą Dietetycy zalecają spożywanie pokarmów przeciwdziałających nowotworom, zwłaszcza zawierające betakaroten, prekursor witaminy A, który - jak wykazują badania - pomaga w zwalczaniu choroby. Beta-karoten zawierają żółte i ciemnozielone jarzyny, takie jak marchew i brokuły. Niektórzy dietetycy doradzają także stosowanie przeciwutleniaczy, ale źródła pokarmowe są skuteczniejsze. Wizualizacja Metoda ta sprzyja relaksacji, wpływając korzystnie na układ odpornościowy. Można ją połączyć z technikami obrazowania, które razem przedstawiają układ immunologiczny chorego walczący z komórkami nowotworowymi. Samoleczenie R Powinno ono być nastawione na zwalczanie skutków ubocznych leczenia. Ponieważ częstym objawem choroby jest zmęczenie