Guzy mózgu

(Oponiak; nerwiak nerwu słuchowego; nowotwór otoczki nerwu; szyszyniak; glejak). Guzem mózgu nazywa się nie tylko guz, lecz wszystkie nieprawidłowe tkanki rozwijające się w czaszce, która normalnie jest całkowicie wypełniona przez mózg. Zmiana taka może być łagodna lub złośliwa, jednakże obydwa rodzaje są groźne dla życia, gdyż powodują ucisk na mózg, ograniczony kośćmi czaszki. Objawami guza mózgu są silne bóle głowy napadowe lub stałe, zmiany osobowości, zwiększona pobudliwość oraz zmiany nastroju, senność, napadowe wymioty lub nudności, niedowłady i zaburzenia równowagi. Mogą również wystąpić zaburzenia słuchu, widzenia, mowy, smaku i zapachu. Najczęstszym niezłośliwym guzem mózgu jest oponiak (meningioma), rozwijający się z opon mózgowych, cienkiej błony pokrywającej mózg i kanał rdzeniowy. Najczęstszym złośliwym nowotworem mózgu jest glejak (glioma), stanowiący około 45% pierwotnych nowotworów mózgu. Zarówno glejaki, jak i inne pierwotne złośliwe nowotwory mózgu rzadko dają odległe przerzuty. Szybkość wzrostu tych nowotworów jest bardzo różna: niektóre mogą rozwijać się bezobjawowo przez lata, inne szybko doprowadzają do śmierci. W ostatnich latach obserwuje się trudny do wytłumaczenia wzrost częstotliwości występowania pierwotnych nowotworów mózgu, zwłaszcza u dzieci i młodych osób. Przyczyna tego zjawiska jest nieznana, jednakże często wskazuje się na czynniki środowiskowe, takie jak zakażenia wirusowe lub też narażenie na promieniowanie i kontakt z niektórymi chemikaliami.

Badania diagnostyczne (guzy mózgu)

Pewne charakterystyczne dolegliwości sprawiają, że budzi się podejrzenie raka mózgu.

Rozpoznanie guzów mózgu

Rozpoznanie umożliwiają badania obrazujące, takie jak badanie rentgenowskie, tomografia komputerowa mózgu czy też badanie rezonansu magnetycznego. Czy guz jest złośliwy, czy łagodny, pozwala stwierdzić jedynie badanie mikroskopowe drobnych części guza (biopsja).

Leczenie guzów mózgu

Guzy mózgu najczęściej leczy się chirurgicznie, energią promienistą lub chirurgicznie i promieniami jednocześnie. Niekiedy możliwe jest chirurgiczne usunięcie całego guza, co prowadzi do całkowitego wyleczenia. Obecnie rozwój chirurgii wspomaganej badaniami komputerowymi umożliwia również usunięcie guzów położonych głęboko, co przyczynia się do poprawy wyników leczenia. Jeżeli guz jest nieoperacyjny lub niecałkowicie usunięty chirurgicznie, w przypadku nowotworów lub przerzutów stosuje się leczenie promieniami. Używając techniki zwanej radiochirurgią, można podać wysokie dawki promieniowania bezpośrednio na guz, co powoduje jego zmniejszenie. Ostatnio zostały opracowane metody chemioterapii nowotworów mózgu, polegające na podawaniu leków przeciw nowotworom bezpośrednio do mózgu przez założony mały cewnik. Większość spośród leków przeciwnowotworowych stosowanych ogólnie nie przechodzi bowiem do mózgu ze względu na istnienie ochronnej bariery fizjologicznej. Inną obiecującą, ale pozostającą jeszcze w fazie eksperymentu metodą jest implantowanie do mózgu jednego lub kilku „wafli" polimerowych wielkości monety, które złuszczają się jak łuski cebuli i uwalniają w ciągu miesiąca lek o nazwie BCNU. Dzięki tej metodzie lek podawany jest bezpośrednio do mózgu w ciągu dłuższego okresu bez szkodliwego działania na inne narządy.

Inne metody leczenia guzów mózgu

Metody alternatywne mogą zmniejszyć niektóre objawy tej choroby.

Ziołolecznictwo. Jest pożyteczne w okresie rekonwalescencji. Akupunktura Jest często używana w celu zmniejszenia dolegliwości bólowych. Może być stosowana w toku leczenia chemicznego lub leczenia promieniami.

Hipnoza i wizualizacja. Dzięki stosowaniu tych technik także można zmniejszyć bóle, nudności i inne uciążliwe objawy. W wielu ośrodkach onkologicznych uczy się chorych stosowania autohipnozy. Celem ukierunkowanego wyobrażenia jest nie tylko walka z bólem. Kiedy chory znajdzie się w stanie podobnym do transu, terapeuta lub nagrany głos pomaga mu wyobrazić sobie istotę choroby, a następnie zmobilizować siły obronne organizmu do niszczenia nowotworu. Metoda wyobrażeniowa wymaga od pacjenta pewnej wiedzy na temat działania układu immunologicznego, tak by mógł wyobrazić sobie, jak może dojść do niszczenia nowotworu. Skuteczność metody ukierunkowanego wyobrażenia nie została udowodniona, jednakże istnieją zwolennicy teorii, że może ona pobudzić układ obronny organizmu poprzez zmniejszenie stresu i jego objawów.

Samoleczenie guzów mózgu

Nie ma żadnego wpływu na istniejący guz mózgu, jednakże współpraca z terapeutami zajmującymi się zaburzeniami mowy lub ćwiczeniami fizycznymi może w okresie rekonwalescencji po operacji pomóc w zmniejszeniu pewnych lub wszystkich objawów niesprawności. Inne przyczyny występowania guzów mózgu Najczęstszymi nowotworami złośliwymi mózgu są guzy przerzutowe z ogniska pierwotnego znajdującego się w innych narządach. Czasami wcześniej rozpoznaje się przerzut do mózgu niż ognisko pierwotne. Tak więc rozpoznanie guza mózgu powinno być uzupełnione badaniami, wykluczającymi istnienie innego nowotworu złośliwego, najczęściej raka płuc, piersi i kości.