Guzy piersi
Pojawienie się zmian w piersiach, zwłaszcza stwardnień, najczęściej budzi w kobietach lęk, jednak w ogromnej większości są to zmiany łagodne (ponad 80% wszystkich guzów piersi przed menopauzą). Zespół zmian włóknistotorbielkowatych jest najczęstszym powodem zmian guzowatych w piersiach. Niektórzy lekarze traktują ten zespół jako chorobę, ale większość uważa go za przejaw normalnego reagowania tkanki gruczołu piersiowego, która okresowo ulega stwardnieniu. Tę dolegliwość powodują nadmiernie wyrażone zmiany, występujące w piersiach co miesiąc w związku z wahaniem się poziomu hormonów żeńskich. Ta gra hormonalna przygotowuje gruczoły piersiowe do wytwarzania mleka poprzez zwiększenie nawodnienia i przekrwienie. Kiedy nie dochodzi do zapłodnienia, nadmiar płynu jest na ogół wchłaniany, ale często gromadzi się on w postaci torbielek, czyli cyst. Z czasem torbielki takie wypełnia tkanka włóknista, tworząc guzki. Z nieznanych powodów guzkowatości piersi towarzyszy obrzęk, tkliwość i nawet ból, zwłaszcza w okresie przed miesiączką. Dolegliwości te noszą nazwę mastalgii. Zwykle rozpoczynają się u kobiet dwudziestoparoletnich i często trwają aż do meno-pauzy. Niektóre kobiety cierpią na zespół zmian włóknistotorbielowatych przez wszystkie lata miesiączkowania, u niektórych dolegliwości i zmiany występują jedynie okresowo. Jest regułą, że w czasie ciąży i karmienia dolegliwości te ustępują. U wielu kobiet nawet po zakończeniu karmienia piersią dolegliwości comiesięczne są już niewielkie. Po menopauzie dolegliwości ze strony piersi zwykle ustępują całkowicie, chociaż niekiedy w ostatnich miesiącach przed menopauzą mogą się nasilić. Wbrew powszechnemu mniemaniu torbielowatość piersi nie zwiększa ryzyka zachorowania na raka piersi, ale może utrudniać wykrycie nowotworu. Fibroadenoma, czyli gruczolakowłókniak, jest najczęstszym łagodnym guzem piersi. Jest najprawdopodobniej powodowany przez hormony żeńskie. Większość z t guzów ma charakter gładkiego, pojedync go twardego i niebolesnego guzka, dobruchomego pod skórą. Guzki te zwykle zwiększają się w czasie ciąży. Dość często: u kobiet z włókniakiem piersi obserwuje rozwój drugiego po miesiącach lub latać Te łagodne nowotwory piersi nie zwiększ ryzyka rozwoju raka piersi. Tłuszczaki są łagodnymi nowotworem zbudowanymi z komórek tłuszczowych Zwykle leżą tuż pod skórą, ale czasami mogą powodować wciąganie skóry sutka, podobnie jak rak. Badania diagnostyczne Każdy guz piersi powinien zbadać lekarz Nawet kobiety z rozpoznanym już zespołem piersi włóknistotorbielowatych przy każdej nowej zmianie powinny poddać się badaniu. Obecnie w każdym przypadku guza piersi pierwszym etapem postępowania jest badanie ultrasonograficzne (u kobiet młodych) lub mammografia piersi
Leczenie
W przypadkach uporczywych bólów piersi, nie zmniejszających się po zwykłych środkach, lekarz może zalecić leki odwadniające. Można też stosować leki hormonalne, takie jak tamoksyfen (lek o działaniu anty-estrogennym), bromokryptyna (lek hamujący wydzielanie prolaktyny) lub danazol (lek hamujący wydzielanie gonadotropin). Leki te stosuje się rzadko, w przypadkach nie poddających się innemu leczeniu, ze względu na ich silne działania uboczne, takie jak utrata miesiączek, tycie, nadmierne Pierwszy łagodny guz sutka w czasie comiesięcznego badania piersi Martha Stoc-kwell, nauczycielka i matka dwójki dzieci, odkryła, kiedy miała 28 lat. Poprzednio często miewała torbiele piersi w okresie przedmiesiączkowym, ale były one miękkie i znikały po miesiączce. Ginekolog i tym razem zalecił jedynie obserwację do czasu następnej miesiączki. Nie uspokoiło to pacjentki, która postanowiła zgłosić się do specjalisty. Po zbadaniu piersi lekarz zapewnił, że nie ma powodu do niepokoju. Jednakże przy punkcji guza nie uzyskał płynu, co wskazywało, że nie jest to tym razem torbiel. Tak więc zalecił wykonanie mammografu. Mammogram wykazał istnienie okrągłego, litego guzka bez zwapnień, typowego dla raka piersi. Ponownie lekarz zapewnił: „Guz wygląda jak łagodny włókniak, ale jedyną drogą wykluczenia raka jest wykonanie biopsji". Marthe Stockwell denerwowało jednak istnienie guzka i prosiła o jego usunięcie. Zabieg wykonano ambulatoryjnie. Już następnego dnia lekarz zadzwonił, żeby powiadomić o rozpoznaniu łagodnego włókniaka. Po 20 latach sytuacja powtórzyła się. Tym razem lekarz był nieco zaniepokojony, ponieważ Martha Stockwell była w wieku, kiedy ryzyko raka piersi znacznie wzrasta, a guzek szybko się powiększał. Jednakże i tym razem po usunięciu guzka rozpoznano łagodny włókniak. W ciągu następnych 3 lat czterokrotnie jeszcze obserwowano guzki piersi, które okazywały się być torbielkami, wypełnionymi płynem usuwanym przy punkcjach. „U większości kobiet objawy włókni-stotorbielowatości piersi zmniejszają się w okresie menopauzy, ale są wyjątki spowodowane zmianami poziomu hormonów. W końcu jednak zarówno bolesność, jak i pojawianie się nowych objawów ustępuje całkowicie" - twierdził lekarz. Ostrzegł jednak pacjentkę, że musi wykonywać mammografię co rok i zgłaszać się na kontrolne badania lekarskie. „Wiemy, że torbiele i gruczalakowłókniaki nie zwiększają ryzyka wystąpienia raka, ale ryzyko to wzrasta wraz z wiekiem. Tak więc guz, który ma cechy torbieli lub włókniaka, może być guzem złośliwym i w przypadku każdego guza należy to wykluczyć". owłosienie, podwyższenie ciśnienia krwi, bóle głowy, uczucie zmęczenia, obniżenie nastroju i zakrzepy. Gruczolakowłókniak piersi, który nie powiększa się ani nie daje objawów, nie wymaga leczenia, chociaż wielu lekarzy zaleca jednak wykonanie biopsji. Jeśli guz powiększa się lub daje inne objawy, może być usunięty w znieczuleniu miejscowym. Zwykle zabieg ten wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych. Tłuszczaki z reguły usuwa się, ponieważ niekiedy trudno je odróżnić od raka. Zabieg również wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych w znieczuleniu miejscowym. Usunięcie niewielkich guzków nie pociąga za sobą żadnych zniekształceń piersi. Inne metody leczenia Ziołolecznictwo Uważa się, że okłady z żywokostu zmniejszają tkliwość piersi. Niektórzy zielarze zalecają od 2 do 4 g olejku pierwiosnka dziennie. Należy unikać leków ziołowych zawierających żeń-szeń, który może działać jak estrogeny i zaostrzyć zmiany włóknisto-torbielowate piersi. Obok leczenia konwencjonalnego stosować można niektóre, fachowo dobrane preparaty ziołowe medycyny chińskiej i tybetańskiej. Leczenie dietą We włóknistotorbielowatych zmianach piersi niektórzy dietetycy zalecają od 400 do 1000 jednostek międzynarodowych witaminy E, która zmienia skład tłuszczów we krwi i pośrednio wpływa na poziom hormonów. Dodatkowo wskazane jest przyjmowanie 100-200 mg witaminy B6. Bóle piersi często zmniejszają się po zażyciu leków przeciwbólowych, takich jak kwas acetylosalicylowy, ibuprofen i paracetamol. Chociaż jeszcze nie do końca zbadano wpływ na bóle piersi metyloksantyn - substancji znajdujących się w kawie, czekoladzie, herbacie i innych napojach zawierających kofeinę - wiele kobiet uważa, że ograniczenie spożycia tych napojów zmniejsza dolegliwości. Lepiej także unikać ogólnie dostępnych leków, takich jak leki orzeźwiające i leki zawierające kwas acetylosalicylowy wraz z kofeiną. Kobieta, która chce być spokojna o stan własnych piersi, powinna badać je regularnie, najlepiej codziennie przez kilka miesięcy. Samokontrola piersi przedstawiona jest na ilustracji poniżej. Dobrze jest wykonać rysunek każdej piersi, zaznaczając na nim wszystkie stwardnienia i miejsca tkliwe. Notuj wyniki samokontroli. Porównanie wyników miesięcznego badania piersi z cyklem miesiączkowym pozwoli ustalić zależności między wystąpieniem ewentualnych stwardnień i fazą cyklu. Warto również odnotowywać zmiany wprowadzane w diecie, takie jak ograniczanie kofeiny, soli i tłuszczu. Oto kilka zaleceń, które mogą pomóc w zmniejszeniu dolegliwości związanych ze zmianami włóknistotorbielowymi piersi. Należy nosić staniki dobrze dopasowane i podtrzymujące piersi. W okresie okresowego powiększenia piersi ulgę może przynieść noszenie staników o jeden rozmiar większych. Należy spać na plecach i w okresie bolesności piersi zakładać na noc stanik. Spróbować naprzemiennych zimnych i ciepłych okładów na bolące piersi.