Hemofilia
Hemofilia jest chorobą dziedziczną w której krew nie krzepnie prawidłowo. Charakteryzuje się samoistnymi wylewami, dużymi krwawieniami po niewielkich urazach i częstym krwawieniem z nosa. Bardzo często dochodzi też do wylewów dostawowych, zwłaszcza stawu kolanowego i łokciowego. Okolice tych stawów są wówczas obrzęknięte i bolesne. Chorym na hemofilię brakuje czynnika krzepnięcia, białka, które działa wtedy, gdy nastąpi uszkodzenie ściany naczynia. W hemofilii A, która stanowi 80% wszystkich przypadków, stwierdza się niedobór czynnika krzepnięcia VIII, a w hemofilii B - czynnika krzepnięcia IX. (Według danych Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w lipcu 1998 r. w Polsce było 1798 chorych na hemofilię A i 286 na hemofilię B.) Objawy choroby są takie same, ale leczenie różne. W zależności od rodzaju hemofilii podaje się inne czynniki krzepnięcia. Dość rzadko się zdarza, że gen hemofilii pojawia się u osoby, w której rodzinie nikt dotąd na hemofilię nie chorował. Badania diagnostyczne Charakterystyczne objawy choroby pozwalają na postawienie rozpoznania wstępnego, ale w celu potwierdzenia hemofilii konieczne jest wykonanie badań krzepnięcia krwi. Rozwój technik laboratoryjnych umożliwia oznaczenie poziomu brakujących czynników krzepnięcia. Leczenie Gdy pojawią się pierwsze objawy krwawienia, należy podać choremu brakujący czynnik krzepnięcia. Częstotliwość przetoczeń zależy od ciężkości choroby i różnych okoliczności. Koniecznie czynniki krzepnięcia należy przetoczyć przed planowanymi zabiegami stomatologicznymi oraz przed i po zabiegach chirurgicznych. Aby uniknąć zakażenia wirusem HIV preparaty czynników krzepnięcia poddawane są podczas procesu produkcyjnego zabiegom inaktywacji wirusów (w tym wirusa HIV). Wszystkim hemofilikom zaleca się szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby. Każdy epizod krwawienia jest dla chorego na hemofilię groźny, dlatego hemofilicy powinni pozostawać pod opieką hematologa. Inne metody leczenia Metody alternatywne są tylko uzupełnieniem leczenia konwencjonalnego. Hydroterapia Na bolesne i obrzęknięte stawy zaleca się okłady z lodu, które dodatkowo mogą zmniejszyć krwawienie. Po zatrzymaniu krwawienia kojąco może działać moczenie w misce z gorącą wodą (nie wolno przykładać gorących kompresów ani stosować gorącej wody w czasie krwawienia, ponieważ działanie takie może je nasilić). Łagodny masaż wirowy albo kąpiel w jacuzzi także może pomóc w usuwaniu bólu. Ćwiczenia w wodzie nie tylko zmniejszają ból, ale także należą do najbezpieczniejszych ćwiczeń fizycznych, jakie mogą wykonywać hemofilicy. Wiele lokalnych społeczności organizuje dla chorych na hemofilię zajęcia na basenie pod opieką wykwalifikowanych fizykoterapeutów lub rehabilitantów. W Polsce taką aktywność wykazuje Polskie Stowarzyszenie Chorych na Hemofilię, organizując obozy dla dzieci oraz zajęcia rehabilitacyjne dla dzieci i dorosłych. Leczenie dietą Chorym na hemofilię można podawać wapń, niacynę oraz witaminę C i K, które biorą udział w procesie krzepnięcia krwi. Trzeba poznać zasady postępowania dotyczące udzielania pierwszej pomocy w wypadku pojawienia się poważnego krwawienia. Jeśli miejsce krwawienia jest dostępne, uciśnij je własną dłonią. Jak najszybciej załóż opaskę elastyczną i przyłóż lód. Jeśli lód nie jest dostępny, przyłóż zimny nóż lub łyżkę w miejscu krwiaka i utrzymuj ucisk przez 5-10 minut. Jeśli krwawienie nie zatrzymuje się lub podejrzewasz krwawienie wewnętrzne, natychmiast wezwij pogotowie. Hemofilicy nigdy nie powinni przyjmować kwasu acetylosalicylowego i innych leków, które mają wpływ na układ krzepnięcia krwi. Paracetamol jest bezpiecznym lekiem uśmierzającym ból. Należy pamiętać żeby przed rozpoczęciem zażywania leków lub witamin zasięgnąć opinii lekarza. Konieczna jest stała opieka stomatologiczna, regularne wizyty i leczenie zachowawcze ubytków, gdyż takie postępowanie ogranicza zabiegi chirurgiczne (usuwanie zębów). Hemofilicy powinni nosić wisiorek lub bransoletkę z informacją o chorobie. Inne choroby, w których występuje skłonność do krwawienia Kwas acetylosalicylowy i kortykosteroidy mogą być przyczyną krwawień i łatwego siniaczenia. Krwawienia występują w przebiegu małopłytkowości lub innych zaburzeń krwinek płytkowych, infekcji, niedokrwistości, białaczki, niedoborów witaminowych.