Hemoroidy

Hemoroidy są żylakami, czyli rozszerzonymi żyłami, okolicy odbytu. Wywołują ból, swędzenie i krwawienia. (Trzy naczynia żylne okolicy odbytu przy oddawaniu stolca rozszerzają się, a po jego oddaniu kurczą się z powrotem. Wielokrotne naprężanie się przy oddawaniu stolca może wywoływać utrwalony obrzęk. Wówczas rozszerzone żyły uciskają otaczające nerwy, powodując uczucie świądu i dyskomfortu.) Hemoroidy umiejscawiają się na zewnątrz lub wewnątrz odbytu. Żylaki zewnętrzne są bardziej bolesne, a wewnętrzne łatwiej krwawią. Zazwyczaj żylaki są raczej przykrą niż ciężką dolegliwością. Mogą jednak wywoływać ostre bóle, szczególnie podczas oddawania stolca. Obrzęknięte żylaki mogą także pękać i krwawić. Hemoroidy występują bardzo często (np. w USA cierpi na nie 1/3 ludności, tzn. około 75 min obywateli) i są na ogół schorzeniem rodzinnym, lecz u milionów chorych brak na ten temat wywiadu. Do czynników sprzyjających powstawaniu żylaków odbytu zalicza się siedzący tryb życia, zaparcia, otyłość i ciążę.

Badania diagnostyczne

Żylaki zewnętrzne są widoczne, a wewnętrzne wykrywa się łatwo poprzez badanie palpacyjne doodbytnicze, podczas którego lekarz wprowadza chroniony rękawiczką palec do odbytnicy. Aby potwierdzić rozpoznanie, lekarz może zalecić anoskopię lub sigmoidoskopię. Obydwa te badania polegają na wprowadzeniu przez odbyt cienkiego, giętkiego wziernika, zaopatrzonego w źródło światła i powiększającą optykę, w celu obejrzenia wewnętrznej okolicy odbytu (anoskopia) lub dolnej części jelita grubego (sigmoidoskopia).

Leczenie hemoroidów

Przy współistnieniu zaparcia zaleca się środki zmiękczające stolce, a także leki znieczulające w postaci aerozolu lub działające przeciwbólowo i przeciwświądowo kremy. Jeśli nie przynosi to poprawy, konieczne jest usunięcie żylaków. Najprostszą metodą jest zaciśnięcie żylaka za pomocą małej gumowej opaski odcinającej od niego dopływ krwi. Uciśnięty, niedokrwiony żylak ulega martwicy i sam odpada. Jeżeli założenie opaski jest niemożliwe, stosunkowo niebolesną metodą jest leczenie chirurgiczne za pomocą lasera, który dzięki użytej olbrzymiej energii powoduje wyparowanie tkanki. W ciężkich przypadkach operację wykonuje się metodą konwencjonalną, polegającą na usunięciu rozszerzonych odcinków żył na zewnątrz lub wewnątrz odbytu.

Leczenie hemoroidów dietą

Dieta o dużej zawartości błonnika zapobiega zaparciom, toteż niektórzy polecają dwie łyżki otrąb dziennie zmieszanych z jogurtem lub sałatkę ze świeżych owoców.

Samoleczenie hemoroidów

Aby zmniejszyć ból i obrzęk, można stosować okłady z lodu. Kostki lodu w woreczku plastikowym zawija się w gazę i wykonuje okład, który po 20 min należy zdjąć, by po 10-minu-towym odpoczynku założyć go powtórnie. Nie wolno przykładać lodu bezpośrednio na skórę, ponieważ może to uszkadzać delikatną tkankę. Można również stosować ogólnie dostępne środki o działaniu ściągającym i przeciwobrzękowym. Ulgę przynosi nasiadówka z letniej wody. Nie należy niczego wprowadzać do odbytnicy. Po oddaniu stolca odbyt powinno się wycierać wilgotnym delikatnym materiałem lub przeznaczoną do tego poduszeczką kupowaną w aptece. Trzeba unikać drapania i tarcia. Przy zaparciach stosuje się środki rozluźniające kał, ale nie powinno się przewlekle przyjmować preparatów przeczyszczających. Nie należy też przedłużać oddawania stolca, ponieważ pozycja ta powoduje ucisk na żylaki odbytu. Jeśli jest to możliwe, powinno się przyjmować pozycję kuczną lub oprzeć nogi na stołeczku, co zmniejsza ciśnienie w żyłach okolicy odbytu. Jeżeli praca wymaga długotrwałej pozycji siedzącej, trzeba przejść się co godzina lub wstawać tak często, jak to jest możliwe. Inne przyczyny świądu lub krwawień okolicy odbytu Zapalenie jelita grubego i jego uchyłków, polipy lub rak okrężnicy mogą być przyczyną wystąpienia domieszki krwi w stolcu. Krwawienie, świąd i bóle odbytu pojawiają się również w przypadku infekcji lub urazu odbytu.