Jaskra
(Jaskra otwartego kąta; jaskra zamykającego się kąta; jaskra wrodzona) Jaskra jest chorobą, w której dochodzi do wzrostu ciśnienia płynu znajdującego się w przedniej komorze oka położonej między rogówką a tęczówką. Jest ona często spotykana; zwykle po 40. roku życia. Około 85% przypadków stanowi przewlekła jaskra otwartego kąta, w przebiegu której dochodzi do stopniowego zmniejszania odpływu przezroczystego płynu, zwanego cieczą wodnistą. Znaczny wzrost ciśnienia w przedniej komorze powoduje ucisk na małe naczynia odżywiające nerw wzrokowy, co w końcu może prowadzić do jego zaniku. Bywa, że jaskra tego rodzaju bez żadnych objawów ostrzegawczych pojawia się wjednym oku, by potem zająć drugie. Jaskra zamykającego się kąta (inaczej zastoinowa) dotycz)' około 10% przypadków. Choroba rozwija się szybko i prowadzi do takiego powiększenia tęczówki, że zablokowany zostaje odpływ płynu. W ciągu kilku dni oko staje się czerwone i twarde, a towarzyszące temu bóle powodują nudności i poważne zaburzenia widzenia z zatarciem ostrości i postrzeganiem tęczowych kół wokół źródeł światła. Taki napad wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej, ponieważ wysokie ciśnienie wewnątrzgałkowe może szybko uszkodzić siatkówkę oraz nerw wzrokowy i doprowadzić do trwałej ślepoty. Jaskra wrodzona, zwana dziecięcą, to choroba rzadka, występująca od urodzenia. Musi być wcześnie leczona, gdyż zaniedbana również może prowadzić do ślepoty. Niekiedy jaskra może być chorobą wtórną do zakażenia, nowotworu, zranienia lub innych stanów patologicznych, które blokują odpływ cieczy wodnistej. Badania diagnostyczne Jaskra otwartego kąta właściwie nie daje żadnych wyraźnych objawów aż do chwili uszkodzenia oka. Dlatego mniej więcej połowa chorych nie zdaje sobie sprawy z tego, że ma jaskrę. Wczesne rozpoznanie - niezwykle istotne, gdyż może uchronić przed utratą wzroku - jest możliwe dzięki prostemu badaniu, tonometrii (za pomocą specjalnej sondy dotyka się gałki ocznej i mierzy ciśnienie w przedniej komorze oka), które trzeba przeprowadzić przynajmniej raz na dwa lata u osób po 35. roku życia. Wprawdzie można też mierzyć ciśnienie w oku metodą podmuchu powietrza, badanie to nie jest jednak dokładne. Kiedy ciśnienie jest nieprawidłowo wysokie, komeczne jest przeprowadzenie dalszych badań, w tym oceny pola widzenia.
Leczenie
W przypadku jaskry otwartego kąta zwykle skuteczne są krople do oczu utrzymujące ciśnienie wewnątrzgałkowe na bezpiecznym poziomie, takie jak tymolol i pilokarpina. Może być także zalecony lek doustny - acetazolamid. Marihuana również zmniejsza ciśnienie płynu, ale zastosowanie w medycynie tego nielegalnego środka możliwe jest wyłącznie w przypadkach ostrych. Jeśli środek farmakologiczny jest nieskuteczny lub powoduje działania niepożądane, można wykonać zabieg chirurgiczny metodą tradycyjną albo za pomocą promienia lasera - w celu utworzenia poszerzonej drogi odpływu dla cieczy wodnistej. Innego rodzaju zabiegiem chirurgicznym jest im-plantacja zastawki drenującej. Niekiedy na część oka, w której zachodzi wytwarzanie płynu, przykłada się na krótko mrożącą sondę, co sprawia, iż wydzielanie się cieczy wodnistej nie jest tak intensywne. W przypadku ostrej jaskry zastoinowej bezpośrednim celem leczenia jest zmniejszenie ciśnienia wewnątrzgałkowego. Osiąga się to, zakrapiając leki powodujące obkurczenie źrenicy, a tym samym odsunięcie tęczówki od przewodów wyprowadzających płyn. Masaż oka może również pobudzać odpływ płynu. Te proste metody dają tylko przejściową ulgę i zwykle, jeśli nie wykona się zabiegu chirurgicznego, dochodzi do następnych napadów. Najczęściej stosowanym zabiegiem jest irydektomia, polegająca na wykonaniu małego otworu w tęczówce w celu umożliwienia odpływu płynu. Lekarz może również doradzać przeprowadzenie tego zabiegu na zdrowym oku, ponieważ na ogół po ostrym napadzie wjednym oku następuje taki sam w drugim. Jaskrę wrodzoną również leczy się operacyjnie. Zabieg ma na celu korekcję wady i zachowanie wzroku. Inne metody leczenia Ziołolecznictwo Leczenie uzupełniające stanowić mogą chińskie preparaty ziołowe m.in.: Mingmu Dihuang Wan, Huang Lian Yang Gan. Leczenie dietą Niektóre badania wykazują, że w leczeniu uzupełniającym dobre wyniki daje witamina C i bioflawonoidy, zwłaszcza antocyjanidyna. Składniki te znajdują się w porzeczkach i jagodach. Samoleczenie W samoleczeniu przewlekłej jaskry najważniejsze jest regularne przyjmowanie zaleconych lekarstw, w tym kropli do oczu. Należy także unikać leków, które podnoszą ciśnienie wewnątrzgałkowe, czyli leków uspokajających, kupowanych bez recepty środków przeciw przeziębieniu i uczuleniu oraz specyfików zawierających środki przeciwhistaminowe lub hydrokortyzon. Inne przyczyny zaburzeń widzenia Takie choroby jak odklejenie siatkówki, zwyrodnienie plamki żółtej, udar albo miniudar mózgu oraz nowotwór oka albo mózgu mogą spowodować widzenie otoczki wokół przedmiotów, widzenie lunetowe, widzenie nieostre i inne objawy podobne do występujących w przypadku jaskry. Uraz oka, zakażenie lub obecność ciała obcego w oku również mogą wywołać zaburzenia widzenia.