ABC Medycyny

Kleszcze często są nosicielami drobnoustrojów wywołujących choroby u ludzi. Jedną z najbardziej znanych jest gorączka plamista Gór Skalistych, którą powodują riketsje - drobnoustroje zaliczane do bakterii, ale mające również pewne właściwości wirusów. Tę szczególną postać choroby nazwano od obszaru, na którym została wykryta, ale występuje ona we wszystkich stanach USA, z wyjątkiem Maine, Alaski i Hawajów. Riketsje są przenoszone przez różnego rodzaju kleszcze o twardym pancerzu (bcodidae), zwłaszcza zaś przez odmianę psią, drzewną i LoneStar. W północnych stanach Ameryki największe prawdopodobieństwo zarażenia gorączką kleszczową występuje w okresie od maja do września. Na Południu, gdzie kleszcze są przez cały rok, ryzyko takie istnieje zawsze. Objawy rozwijają się w ciągu 3-12 dni po ukąszeniu. Nagle pojawiają się: gorączka z dreszczami, ból głowy i ból mięśni. Temperatura ciała wzrasta nawet do 40°C i w razie nieleczenia choroby pozostaje wysoka do 3 tygodni. Około 4. dnia ujawnia się zwykle wysypka i szybko obejmuje szyję, twarz i tułów. Początkowo jest ona płaska i różowa, ale wkrótce powstają drobne siniaki zwane petechiae. Następnie wybroczyny te łączą się, tworząc duże sińce. Może wystąpić zapalenie mózgu, objawiające się podnieceniem, majaczeniem i w końcu śpiączką. Często dochodzi do zajęcia przewodu pokarmowe-go, o czym świadczą mdłości, wymioty i biegunka. Innymi atakowanymi narządami są: płuca, wątroba, śledziona, serce i nerki. W ciężkich przypadkach następuje bardzo groźna niewydolność krążenia i zatrzymanie pracy serca. Inny typ gorączki kleszczowej o śmiertelnym przebiegu (human granulocytic ehrlichiosis - HGE) zidentyfikowano w roku 1995. Przenoszą je kleszcze bytujące na jeleniach - te same, które wywołują chorobę z Lyme (s. 111). HGE charakteryzują: nagła gorączka, dreszcze, bóle mięśniowe i stawowe oraz inne objawy przypominające grypę. Gorączkę wywołaną przez kleszcze zawsze traktuje się jako chorobę zagrażającą życiu. Nieleczona powoduje ona śmiertelność w 20% przypadków. Ryzyko zgonu zmniejsza wczesne podanie antybiotyków.

Leczenie

W razie podejrzenia gorączki plamistej na-leży natychmiast rozpocząć leczenie antybiotykiem - tetracykliną w postaci tabletek,nawet jeszcze przed otrzymaniem wyników badań laboratoryjnych. Chorym w ciężkim stanie leki trzeba podawać drogą dożylną. Lekami z wyboru w zwalczaniu HGE są doksycykliną oraz tetracykliną. Natomiast amoksycylina, stosowana w leczeniu choroby z Lyme, nie skutkuje w tym przypadku. Inne metody leczenia Poza okresem rekonwalescencji żadna z form leczenia alternatywnego nie nadaje się do zwalczania chorób gorączkowych 0 etiologii kleszczowej. Samoleczenie Najlepszą metodą jest unikanie ukąszeń przez kleszcze. Przebywając na otwartej przestrzeni w miejscach występowania tych pajęczaków, noś odzież ochronną w postaci wysokich butów, długich spodni i koszuli z długimi rękawami, które ściśle obejmują kostki i nadgarstki. Stosuj środek odstraszający kleszcze. Po powrocie do domu obejrzyj dokładnie całe ciało, w rym również głowę i fałdy skóry, czy nie ma w nich kleszczy. W ciepłe dni zakładaj zwierzętom domowym specjalne obroże, stosuj specjalne aerozole i szampony. Sprawdzaj ich sierść 1 skórę co najmniej raz dziennie i starannie usuwaj każdego kleszcza.