ABC Medycyny

Najczęściej nowotwór objawia się jako twardy, niebolesny guzek na przedniej powierzchni jądra. Czasem występuje tępy ból albo uczucie ciężkości w podbrzuszu lub mosznie i powiększenie węzłów chłonnych pachwinowych. W Polsce w 1994 r. rozpoznano 553 przypadków nowotworu jąder. Około 95% nowotworów jądra wywodzi się z komórek zarodkowych, germinalnych, odpowiedzialnych w dalszych etapach rozwoju za produkcję nasienia. Przyczyna rozwoju tych nowotworów jest nieznana, ale mężczyźni z niezstąpionymi jądrami (zob. s. 227) mają pięciokrotnie wyższy wskaźnik zachorowania. W ostatnich 40 latach notuje się znacznie większą częstotliwość występowania zarówno niezstąpionych jąder, czyli kryptorchidyzmu, jak i nowotworów. Niektórzy badacze łączą to zjawisko z przyjmowaniem hormonów przez matki przed zajściem w ciążę lub podczas jej przebiegu. Inni uważają, że częstotliwość występowania kryptorchidyzmu jest dwukrotnie częstsza u mężczyzn, których matki przyjmowały doustne leki antykoncepcyjne w miesiącu poprzedzającym zapłodnienie. Ryzyko nie-zstąpienia jąder było również większe u chłopców urodzonych przez matki leczone syntetycznym estrogenem, który aż do późnych lat 60. był lekiem stosowanym w zagrażającym poronieniu. Prawdopodobnym czynnikiem rozwoju nowotworu jądra jest narażenie na kadm i inne przemysłowe chemikalia lub metale. Badania diagnostyczne Każde zgrubienie, obrzęk czy inna zmiana w obrębie jądra wymaga badania lekarskiego. Badanie ultrasonograficzne może zlokalizować zmianę chorobową i odróżnić ją od innych schorzeń, np. zapalenia najądrza, tkanki znajdującej się na tylnej powierzchni jądra. Rozpoznanie nowotworu musi być potwierdzone badaniem mikroskopowym materiału pobranego w czasie biopsji. W przypadku rozpoznania nowotworu konieczne są badania rentgenowskie, wykonanie tomografii komputerowej i inne badania obrazowe jamy brzusznej i klatki piersiowej w celu stwierdzenia ewentualnych przerzutów. Dodatkowo wykonuje się badania układu moczowego i przepływu moczu, aby wykluczyć zmiany uciskowe, a także badanie krwi na obecność znaczników nowotworowych, limfografię (badanie rentgenowskie układu limfatycznego) i niekiedy badania scyntygraficzne wątroby, mózgu i kośćca.

Leczenie

Zazwyczaj rozpoczyna się od operacyjnego usunięcia jądra, czyli orchiektomii. W pewnych przypadkach wystarcza chemioterapia lub radioterapia. W zależności od rodzaju nowotworu i zaawansowania choroby leczenie chirurgiczne jest kojarzone z chemioterapią i radioterapią albo tylko z radioterapią. Po zakończeniu leczenia należy często wykonywać badania kontrolne w celu możliwie wczesnego rozpoznania ewentualnej wznowy procesu nowotworowego. Nowotwory jąder należą do nowotworów uleczalnych w wysokim stopniu, pod warunkiem wczesnego rozpoznania i leczenia. Inne metody leczenia W leczeniu nowotworów jąder podstawowe znaczenie ma leczenie konwencjonalne i nic nie może go zastąpić. Autohipnoza, medytacja i wizualizacja są pomocne w opanowaniu bólów i poprawie samopoczucia. Leczenie dietą Niektórzy zwolennicy naturalnych metod leczenia polecają mężczyznom chorym na nowotwory jądra uzupełnienie cynku. Opierają się przy tym na wynikach badań zwierząt laboratoryjnych, u których obserwowano zmniejszenie się guza jądra po wstrzyknięciu cynku. Badania tego rodzaju nie były przeprowadzane u ludzi, a wręcz odwrotnie - istnieją doniesienia o występowaniu guzów jąder u mężczyzn narażonych na kontakt z cynkiem. Ziołolecznictwo Tylko doświadczony lekarz zielarz, lekarz medycyny chińskiej, tybetańskiej czy ajurwedyjskiej może indywidualnie dobrać leki ziołowe w porozumieniu z prowadzącym pacjenta lekarzem onkologiem, zorientowanym w korzyściach płynących z łączenia różnych programów leczenia. Samoleczenie Podstawowym warunkiem wyleczenia nowotworu jądra jest jego wczesne rozpoznanie, najlepszym zaś sposobem szybkiego wykrycia choroby jest comiesięczna samokontrola jąder (zob. ilustr). Mężczyźni, którzy stwierdzają u siebie niepokojące objawy, często zwlekają z pójściem do lekarza z obawy przed operacją, która może w ich mniemaniu wpłynąć niekorzystnie na ich życie seksualne. Obawy te są nieuzasadnione, gdyż po usunięciu jądra zachowane są normalne erekcje. Ponieważ leczenie nowotworów jąder powoduje czasem niepłodność, przed rozpoczęciem leczenia można zamrozić nasienie. Sposobem zapobiegania nowotworom jąder jest wczesne leczenie niezstąpionych jąder.