ABC Medycyny

(Rak trzonu macicy; mięsak trzonu macicy) Nowotwory złośliwe trzonu macicy mogą rozwijać się zarówno w trzonie macicy, jak i w jego błonie śluzowej. Postacie tych nowotworów rozróżnia się zależnie od miejsca ich rozwoju i rodzaju utkania. W Polsce na raka trzonu macicy zapada rocznie około 3000 kobiet, zajmuje on czwarte miejsce wśród nowotworów złośliwych u kobiet. Nadal znacznie częściej spotykany jest rak szyjki macicy, drugi co do częstości występowania nowotwór u kobiet w Polsce. Większość raków macicy stanowią raki gruczołowe (adenocarcinoma) rozwijające się z nabłonka gruczołowego. Są one często poprzedzone przerostem błony śluzowej macicy, nazywanym hiperplazją (zob. s. 112). Znacznie rzadsze są mięsaki macicy, nowotwory wywodzące się z tkanki łącznej. Najczęściej rak błony śluzowej macicy (endometrium) występuje po menopauzie; ponad 75% chorych przekroczyła 50. rok życia. Kobiety poniżej 40. roku życia stanowią ok. 4% chorych. Przyczyna raka trzonu nie jest znana, ale czynnikiem bardzo istotnym wydaje się estrogen, który pobudza rozrost endometrium. Przed menopauzą poziom estrogenu, progesteronu i innych hormonów zmienia się w cyklu miesiączkowym, powodując złuszczanie się śluzówki macicy w czasie miesiączki. Jeśli błona poddana jest tylko działaniu estrogenu, reaguje przerostem. Powstająca w takiej sytuacji hiperplazją może prowadzić do rozwoju raka. Badania wykazały, że rak trzonu macicy znacznie częściej występuje u kobiet, które po menopauzie przyjmowały tylko estrogen, u kobiet z torbielowatością jajników i innymi zaburzeniami hormonalnymi, prowadzącymi do hiperestrogenizmu. Czynnikiem sprzyjającym zachorowaniu jest też otyłość. Kobiety z nadwagą ponad 25 kg chorują na raka trzonu macicy 9 razy częściej niż kobiety o wadze prawidłowej. I tu rolę gra estrogen, który jest przetwarzany w tkance tłuszczowej nawet po menopauzie. W występowaniu raka trzonu macicy pewną rolę odgrywa także dziedziczność.

Leczenie

W niektórych przypadkach, zwłaszcza u chorych z przerzutami odległymi, stosuje się chemioterapię. Czasem, szczególnie w przypadkach nawrotów raka, wskazane jest też leczenie hormonalne progesteronem. Inne metody leczenia Nie ma metod alternatywnych, które prowadzą do wyleczenia raka trzonu macicy, ale niektóre techniki, takie jak medytacja i autohipnoza, mogą być pomocne w zmniejszeniu bólów w zaawansowanej chorobie. Ziołolecznictwo Tylko doświadczony lekarz zielarz, lekarz medycyny chińskiej, tybetańskiej czy ajurwedyjskiej może indywidualnie dobrać leki ziołowe w porozumieniu z prowadzącym pacjenta lekarzem onkologiem, zorientowanym w korzyściach płynących z łączenia różnych programów leczenia. Samoleczenie Okres rekonwalescencji po usunięciu chirurgicznym macicy wynosi zwykle 4-6 tygodni. U niektórych kobiet trwa to 6 lub więcej miesięcy. Część chorych ma wyraźnie pogorszone samopoczucie, zwłaszcza te, u których operacja spowodowała menopauzę. Jeśli, jak w przypadkach raka trzonu, niemożliwe jest hormonalne leczenie zastępcze, wskazane są inne środki zmniejszające objawy (zob. Menopauzą, s. 190). Po histerektomii niektóre kobiety tracą zainteresowanie aktywnym życiem seksualnym. W przeszłości uważano, że operacja nie ma na to wpływu, ale wiele badań wykazało, że usunięcie macicy może wpływać ujemnie na życie płciowe, zwłaszcza u kobiet, które w czasie stosunków doświadczały głębokich orgazmów. Podobnie skrócenie pochwy po operacji może wywoływać pewne dolegliwości przy stosunkach, zwłaszcza jeśli towarzyszy temu suchość ścian pochwy spowodowana brakiem estrogenów. Pomaga wtedy używanie kremów zwiększających śliskość pochwy i poszukiwanie odpowiedniej pozycji w czasie stosunku. Niekiedy dla odzyskania prawidłowego libido stosuje się androgeny (męskie hormony płciowe), ale powodują one objawy uboczne w postaci nadmiernego owłosienia, trądzika skóry i obniżenia głosu. Dla zmniejszenia tych objawów wszczepia się niekiedy hormon podskórnie, skąd uwalniają się jedynie niewielkie jego ilości. Inne przyczyny występowania objawów typowych dla raka macicy Nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych mogą być spowodowane mięśniakami lub innymi łagodnymi nowotworami trzonu macicy, stanami zapalnymi i urazami.