ABC Medycyny

Ospa wietrzna jest bardzo zakaźną chorobą wieku dziecięcego. Zakażeniu nią ulega około 95% dzieci przed okresem dojrzewania, najczęściej w wieku od 3 do 9 lat. Chorobę powoduje wirus Herpesvirus varicellae, który przenosi się przez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną. Ospa jest zakaźna już dzień lub dwa przed pojawieniem się charakterystycznej swędzącej wysypki. Skupienia małych czerwonych grudek przechodzą w ciągu 24 godzin w pęcherze i strupy, ale przez następne 4-5 dni tworzą się nowe grudki. Choroba pozostaje zakaźna do chwili pokrycia strupami ostatnich pęcherzy. Nieczynny wirus utrzymuje się w ustroju, dlatego zakażenie może ujawnić się powtórnie jako półpasiec. Osoby nieuodpomione przeciwko wirusowi ospy wietrznej mogą więc, po kontakcie z tą chorobą, zapadać na półpasiec. Badania diagnostyczne Pediatrzy rozpoznają zwykle ospę wietrzną na podstawie relacji telefonicznej rodziców, chodzi o uniknięcie wizyty chorego dziecka w gabinecie, gdzie mogłoby zakazić innych pacjentów. Podstawą rozpoznania jest opis objawów choroby, takich jak gorączka i wysypka.

Leczenie

Do częstych powikłań ospy wietrznej należą zakażenia skóry z powodu zdrapywania pęcherzy. Na ogół leczy sieje antybiotykami. Jeżeli dziecko nie może powstrzymać się od drapania, lekarz powinien zapisać lek antyhistaminowy w postaci tabletek albo maści. U dorosłych przebieg choroby jest znacznie cięższy niż u dzieci. Do powikłań należą: zapalenie płuc (s. 398), zapalenie wątroby (s. 354), a nawet zapalenie mózgu (s. 392). Dorosły, który zachorował na ospę wietrzną, musi zasięgnąć porady lekarza. Inne metody leczenia Ziołolecznictwo Zielarze zalecają dodawanie do kąpieli olejku imbirowego lub omanowego dla zmniejszenia swędzenia oraz picie lekkiej herbaty z kocimiętki, która podobno obniża gorączkę i działa nasennie. Według niektórych podręczników zielarstwa gorączkę obniża też napar z liści albo kwiatu krwawnika pospolitego. Jego picie jednak może spowodować zaburzenia żołądkowe. Ponadto krwawnik zawiera pochodne kwasu salicylowego, niewskazanego dla dzieci z ospą wietrzną. Hydroterapia Często swędzenie zmniejszają, przynajmniej okresowo, kąpiele uspokajające. Sporządza się je z letniej wody z dodatkiem sody lub 1-2 filiżanek dokładnie zmielonej owsianki albo krochmalu z mąki ziemniaczanej, dostępnej w aptekach. Leczenie dietą Należy tylko zachęcać dziecko do przyjmowania dużych ilości płynów, zwłaszcza w czasie gorączki. Niektórzy naturopaci radzą pić mleko sojowe albo migdałowe zamiast krowiego. Inni twierdzą, że gorączkę obniżają winogrona lub rozcieńczony sok z tych owoców. Drapanie pęcherzy grozi zakażeniem. Należy więc obciąć dziecku krótko paznokcie i myć mu często ręce mydłem przeciwbakteryjnym. Można też włożyć mu na dłonie miękkie rękawiczki lub skarpetki. Skórę dziecka trzeba kilka razy dziennie obmywać gąbką zamoczoną w letniej wodzie z dodatkiem łagodnego mydła. Nie wolno trzeć skóry, lecz osuszać ją dotykiem. Aby zmniejszyć swędzenie i przyspieszyć przysychanie pęcherzy, stosuje się mieszankę roztworu soli cynku i wody wapiennej lub płyn z lekiem antyhistaminowym. Jeśli pęcherze występują w gardle, dziecko powinno płukać je wodą z dodatkiem soli. Gorączkę i uczucie ogólnego rozbicia zwalcza się za pomocą paracetamolu, ale dzieciom i młodzieży chorym na ospę wietrzną nie wolno podawać kwasu acetylosalicylowego, gdyż stosowanie tego leku w infekcji wirusowej zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu Reyea - choroby potencjalnie śmiertelnej (zob. s. 382). Inne przyczyny wysypki u dzieci U młodszych dzieci występują, podobnie jak w ospie wietrznej: opryszczka, potówki i liszajec zakaźny. U niektórych małych pacjentów ospa wietrzna przebiega tak łagodnie, że może być potraktowana jako przeziębienie lub inne niegroźne zakażenie.