ABC Medycyny

W większości przypadków bóle pleców spowodowane są chorobą lędźwiowego odcinka kręgosłupa. Drugą co do częstotliwości lokalizacją bólu jest kręgosłup szyjny. W zależności od przyczyny, zlokalizowany w określonej okolicy ból może być ciągły, tępy lub ostry, przeszywający, może promieniować od okolicy krzyżowo lędźwiowej do pośladków i kończyn dolnych lub od karku do żuchwy i kończyn górnych. Do nagłego bólu pleców może dojść na skutek niewłaściwego podniesienia jakiegoś przedmiotu lub gwałtownego skrętu tułowia. Czynnikami sprzyjającymi wystąpieniu dolegliwości o tym charakterze jest niewłaściwa postawa ciała, nadwaga, ciąża oraz siedzący tryb życia. Wypadnięcie dysku, galareto wałego jądra, które znajduje się pomiędzy dwoma kręgami, również powoduje wystąpienie bólów pleców. W takim przypadku dolegliwości spowodowane są uciskiem dysku na korzenie nerwowe, najczęściej w okolicy krzyżowo-lędźwiowej lub szyjnej. Bóle pleców są też powodowane skrzywieniem kręgosłupa. Porady lekarskiej należy zasięgnąć, jeżeli ból utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie oraz w przypadku dolegliwości nawrotowych. Jeżeli bólowi pleców towarzyszą inne objawy, takie jak drętwienie kończyn górnych lub dolnych, nietrzymanie moczu lub stolca, do lekarza należy zgłosić się natychmiast. Badania diagnostyczne Po zbadaniu pacjenta, w tym także neurologicznie, lekarz zwykle zleca wykonanie ba-dania rentgenowskiego odpowiedniego odcinka kręgosłupa. W przypadku objawów sugerujących wypadnięcie dysku konieczne może być wykonanie tomografii komputerowej lub badanie rezonansu magnetycznego. Niekiedy przydatne bywają badania określające gęstość kości lub też ocena funkcji odpowiednich nerwów i mięśni

Leczenie

W przypadkach niepowikłanych wystarcza odpoczynek (zob. Samoleczenie) i przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego lub silniejszych niesteroidowych leków przeciw-zapalnych. Jeżeli terapia taka okazuje się nieskuteczna, konieczne bywa włączenie leków rozluźniających mięśnie oraz podanie leków steroidowych. Czasem trzeba unieruchomienia kręgosłupa za pomocą specjalnego gorsetu lub kołnierza albo zastosowania wyciągu (stosuje się to najczęściej po urazach kręgosłupa). W przypadkach długo utrzymujących się dolegliwości spowodowanych wypadnięciem dysku konieczny bywa niekiedy zabieg chirurgiczny. Jeżeli bóle pleców są spowodowane inną chorobą lub wadą rozwojową, leczenie za-leży od schorzenia podstawowego.

Samoleczenie

Podstawowe znaczenie w leczeniu bólu pleców i w profilaktyce ma właściwe postępowanie pacjenta. Niepowikłane bóle za-zwyczaj można leczyć samodzielnie, lepiej jednak najpierw zasięgnąć porady lekarskiej, aby wykluczyć poważniejsze przyczyny występujących dolegliwości. W przypadku ostrych bólów związanych ze zwiększonym napięciem mięśni zalecany jest przede wszystkim odpoczynek. Wskazane jest leżenie na twardym podłożu, np. na twardym materacu lub kocu położonym na podłodze. Trzeba leżeć na plecach, kola-na powinny być nieco przygięte, można wsunąć pod nie małą poduszkę. Inną zalecaną pozycją jest ułożenie na boku z koń-czynami zgiętymi w stawie kolanowym. Nie powinno natomiast kłaść się na brzuchu, nawet jeżeli jest to najwygodniejsza pozycja. Aby zmniejszyć dolegliwości, można rozgrzać bolącą okolicę za pomocą poduszki elektrycznej, oziębić okładami z lodu lub robić to na przemian. Po ustąpieniu bólu należy rozpocząć ćwiczenia mające na celu wzmocnienie kręgosłupa. Jeśli wystąpi ból w trakcie ćwiczeń, należy je natychmiast przerwać.