ABC Medycyny

Próchnica powoduje ubytek tkanki zęba w wyniku procesów zachodzących między bakteriami żyjącymi w jamie ustnej a cukrem i innymi węglowodanami, które się tam znajdują. W czasie procesów przemiany materii bakterie wytwarzają z cukru i skrobi kwas, który staje się częścią klejącej substancji, zwanej płytką nazębną. Ta płytka bakteryjna przylega do zęba i rozpoczyna niszczenie szkliwa, wytwarzając dziury, czyli ubytki próchnicze. Kiedy bakterie i kwasy dalej penetrują uszkodzoną powierzchnię zęba, ubytek powiększa się aż do czasu, kiedy dotrą one do zębiny - materiału kostnego wewnątrz zęba. Badania diagnostyczne W czasie regularnych kontroli stomatolog bada każdy ząb, aby upewnić się, czy powierzchnie zębów są nietknięte. W razie wątpliwości można wykonać badanie radiologiczne zęba.

Leczenie

Wypełnienie, które zostaje wprowadzone do zęba, przygotowuje się z bardzo trwałych składników. O ile nie wystąpią nieprzewidziane powikłania, prosty ubytek może zostać wypełniony w trakcie jednej wizyty. Jeśli ubytek jest tak rozległy, że sięga zębiny, jego powierzchnię można ostrzyknąć roztworem fosforanu wapnia w celu pobudzenia wzrostu nowej zębiny. W miejsce ubytku zakłada się tymczasowe wypełnienie, następnie się je usuwa i zastępuje wypełnieniem stałym. Gdy ubytek sięga miazgi zęba, przeprowadza się leczenie dokanałowe. Niszczy ono nerw, co eliminuje ból i zazwyczaj oszczędza ząb, który następnie można oczyścić i założyć wypełnienie. Jeśli proces próchniczy był rozległy lub w wyniku leczenia dokanałowego doszło do znacznego zniszczenia zęba i zachowała się tylko jego podstawa, stomatolog wypełnia zębodół cementem i zakłada koronę. Inne metody leczenia Ziołolecznictwo Niektóre badania wykazały, że pewne związki chemiczne zawarte w zielonej herbacie zabijają bakterie powodujące próchnicę zębów. Te same substancje znajdują się w szałwii, kolendrze i tymianku. Olejku z goździków, tradycyjnie uważanego za środek przynoszący przejściową ulgę w bólu zębów, obecnie się nie poleca, gdyż może uszkodzić delikatną tkankę dziąsła. Leczenie dietą Dieta, która dostarcza odpowiedniej ilości wapnia i innych składników mineralnych, ma podstawowe znaczenie dla powstania zdrowych zębów. Ponadto w tym celu niemowlętom i małym dzieciom można dodawać do pożywienia krople zawierające fluor, zwłaszcza jeśli miejscowa woda nie jest fluorowana. Zmniejszenie ilości spożywanego cukru, a zwłaszcza słodyczy przylepiających się do zębów, pomaga w zapobieganiu próchnicy. Techniki relaksacyjne Hipnoza, biologiczne sprzężenie zwrotne i inne podobne techniki mogą pomóc w przezwyciężeniu lęku przed dentystą. Hipnoza bywa także stosowana w celu zmniejszenia bólu u pacjentów, którzy nie tolerują prokainy i innych środków przeciwbólowych. Pomocne w profilaktyce próchnicy są również pasty do zębów z dodatkiem fluoru. Wskazana jest jednak ostrożność w stosowaniu przez dzieci past o dużej zawartości fluoru, bo zjedzenie takiej pasty może prowadzić do zatrucia fluorem. Kobiety w ciąży nie powinny poddawać zębów fluoryzacji, może to bowiem spowodować powstanie cętek na zębach dziecka. Nigdy nie pozwalaj dziecku zasypiać z butelką mleka, soku lub innego słodzonego napoju, może to bowiem prowadzić do próchnicy. Jeśli dziecko potrzebuje butelki do zaśnięcia, napełnij ją wodą. Zastosowanie lakieru dentystycznego na żujące i rozdrabniające powierzchnie tylnych zębów dziecka jest najlepszym sposobem uchronienia ich przed próchnicą. Przeprowadza się to zwykle, gdy zaczynają pojawiać się stałe zęby trzonowe, tj. najczęściej między 6. a 8. rokiem życia i potem w 12. roku życia. Inne przyczyny próchnicy Długotrwałe przyjmowanie leków zmniejszających przepływ śliny, np. środków prze-ciwhistaminowych, uspokajających i o działaniu przeciwdepresyjnym, zwiększa ryzyko próchnicy. Radioterapia głowy i szyi oraz choroby obejmujące gruczoły ślinowe również przyczyniają się do próchnicy zębów. Urazy, które prowadzą do odłupania lub pęknięcia szkliwa powodują, że powierzchnia zęba staje się podatniejsza na próchnicę.