ABC Medycyny

Przepuklina powstaje wówczas, kiedy narząd lub tkanka przeciska się przez otaczające osłabione mięśnie lub wpycha się do innego narządu czy struktury ciała. Istnieje kilkadziesiąt rodzajów przepuklin, ale najczęściej dotyczą one jelita cienkiego. Najważniejsze z nich to: Przepuklina brzuszna - część jelita cienkiego przeciska się przez mięśnie ściany jamy brzusznej. Przepuklina pachwinowa i udowa - część jelita cienkiego przeciska się przez mięśnie do pachwiny lub worka mosznowego u mężczyzn, a w okolice pochwy u kobiet. Przepuklina przeponowa - część żołądka lub inny narząd jamy brzusznej przedostaje się przez przeponę do klatki piersiowej . Przepuklina pooperacyjna - powstająca w starej bliźnie pooperacyjnej. Przepuklina pępkowa - charakteryzująca się uwypukleniem pępka lub jego okolicy, dotyczy najczęściej niemowląt. Przepuklina odbytu -jelito cienkie przeciska się przez ścianę odbytu. Nie każda przepuklina jest widoczna, chociaż przepukliny powłok brzusznych zazwyczaj są zauważalne w postaci uwypuklenia lub ograniczonego obrzmienia na powłokach zewnętrznych. Okolica przepukliny jest często bolesna. W przepuklinie pachwinowej mężczyzn może pojawiać się także obrzęk moszny. Przepuklina zazwyczaj nie jest chorobą poważną. Zagrożenie życia może jednak wystąpić w przypadku uwięźnięcia lub zadzierzgnięcia odcinka jelita, a wskutek tego przerwania przepływu krwi, co prowadzi do martwicy tkanek. Znacznie częściej przepuklina pojawia się u wcześniaków, osób starszych, otyłych oraz przewlekle kaszlących. U chorych cierpiących na bulimię (zob. s. 163) przepuklina może wystąpić wskutek powtarzających się wymiotów. Badania diagnostyczne Przepuklinę zazwyczaj wykrywa się podczas badania lekarskiego. Lekarz uciska przepuklinę, aby się przekonać, czy udaje się ją z powrotem wprowadzić w należne miejsce. W celu wykluczenia innych przyczyn wywołujących obrzmienie wykonuje się badanie radiologiczne i ultrasonografię

Leczenie

Lekarze zwykle zalecają chirurgiczne usunięcie przepukliny, aby uniknąć jej powiększania i ciężkich powikłań, nawet jeśli nie sprawia ona dolegliwości. Wyjątkiem jest przepuklina pępkowa, która zazwyczaj samoistnie zanika w 4. roku życia. Operacja polega na usunięciu worka przepuklinowego oraz rekonstrukcji i wzmocnieniu osłabionej warstwy mięśni. Mięśnie zszywa się niewchłaniającymi nićmi, pozostającymi w organizmie całe życie. Niektóre operacje przepuklin wykonuje się ambulatoryjnie, czasami jednak krótki pobyt w szpitalu jest konieczny. Inne metody leczenia Mają niewielkie zastosowanie w leczeniu przepuklin. W przypadku osób otyłych dieta i ćwiczenia fizyczne mogą mieć znaczenie zapobiegawcze. Fizykoterapia Po operacji, po całkowitym powrocie do zdrowia, fizykoterapeuta lub lekarz sportowy mogą zalecić zestaw ćwiczeń wzmacniających siłę mięśni brzucha, co zapobiega nawrotom (zob. wyżej). Uczą oni również prawidłowej postawy i techniki podnoszenia ciężarów, aby nie nadwerężać mięśni brzucha i kręgosłupa. Samoleczenie Nie noś pasa przepuklinowego bez zaleceń lekarza. Jeżeli podczas oczekiwania na operację wychodzi ci przepuklina, spróbuj wprowadzić ją na miejsce, stosując łagodny ucisk. Najlepiej zrobić to w pozycji leżącej. Unikaj podnoszenia ciężarów, natężania się i gwałtownych ruchów. Staraj się tłumić kaszel i kichanie, a jeśli to niemożliwe, uciśnij mocno brzuch poduszką lub zrolowanym kocem, aż napad kaszlu lub kichania minie. Inne choroby z podobnymi objawami Intensywne bóle brzucha i wzdęcia mogą występować w niedrożności jelit. U kobiet bóle i obrzmienie brzucha zdarzają się przy torbieli jajnika. W obu wypadkach konieczna jest jak najszybsza pomoc lekarska.