Rak krtani
Rak krtani, narządu mowy, rozwija się na strunach głosowych lub w ich pobliżu. Choroba występuje najczęściej po 55. roku życia, czterokrotnie częściej u mężczyzn niż kobiet. Najczęściej na raka krtani chorują palacze i ludzie pijący alkohol w dużych ilościach. Niektóre badania wykazują również, że ryzyko zachorowania zwiększa długotrwały kontakt z azbestem. Wczesnym objawem choroby jest zmiana głosu, zwłaszcza nasilająca się chrypka. W miarę postępu choroby mogą wystąpić bóle gardła, trudności w połykaniu, przewlekły kaszel, plwocina z domieszką krwi, ból w okolicy ucha i zgrubienie na szyi. Badania diagnostyczne Badanie lekarskie rozpoczyna się od obmacywania krtani, co pozwala stwierdzić ewentualną obecność guzka, i oglądania krtani poprzez zgłębnik ze źródłem światła Garyngoskop), wprowadzany przez gardło. Badanie to umożliwia również pobranie z podejrzanie wyglądającego miejsca wycinka do badania mikroskopowego. Jeżeli rozpoznanie raka zostanie potwierdzone, przeprowadza się dodatkowe badania w celu ustalenia zasięgu raka. Są to badania rentgenowskie, krwi, rezonansu magnetycznego i inne badania obrazowe
Leczenie
Leczenie zależy głównie od lokalizacji raka w obrębie krtani oraz jego zasięgu. Istotne znaczenie dla wyboru metody leczenia mają wiek i stan ogólny pacjenta. Często leczenie prowadzi zespół specjalistów składający się z chirurga, onkologa, otolaryngologa, radioterapeuty, pielęgniarki, dietetyka i stomatologa. Wybór metod leczenia musi być przedyskutowany z chorym, który po dokładnej informacji musi na nie wyrazić zgodę, zwłaszcza że niektóre sposoby leczenia mogą spowodować upośledzenie mowy i wyglądu zewnętrznego. W takiej wstępnej rozmowie bierze też udział specjalista- od zaburzeń mowy, pomaga zaplanować dalszą rehabilitację z korekcją zaburzeń mowy. W leczeniu raka krtani używa się następujących metod leczenia: Leczenie promieniami stosuje się w celu nieodwracalnego uszkodzenia komórek nowotworowych i zmniejszenia nacieku. Tę metodę wykorzystuje się często, zwłaszcza w leczeniu wczesnego, zlokalizowanego raka, ponieważ pozwala ona na zachowanie prawidłowego głosu. Leczenie chirurgiczne jest często łączone z leczeniem promieniami. Rodzaj operacji zależy od rozległości raka. Mały naciek na strunie głosowej może być całkowicie usunięty przy użyciu lasera. Bardziej zaawansowane przypadki raka krtani wymagają całkowitego usunięcia krtani (operacja taka nosi nazwę laryngektomii). Konieczna jest wówczas tracheotomia, czyli wytworzenie małego otworu, umożliwiającego oddychanie przez tchawicę, i ewentualne założenie protezy umożliwiającej mówienie. Pacjent musi nauczyć się nie tylko oddychania przez otwór tracheotomijny, lecz również nowego sposobu mówienia przy użyciu protezy. W przypadkach częściowego tylko usunięcia krtani wykonuje się czasową tracheotomię, by ułatwić oddychanie. Po pewnym czasie rurka tracheotomijna zostaje usunięta i chory może już oddychać normalnie. Większość pacjentów zachowuje również możliwość mówienia, chociaż głos może być słaby i ochrypły. Chemioterapia jest stosowana w przypadkach choroby zaawansowanej, z przerzutami. Niekiedy leczenie takie prowadzi się w celu zmniejszenia dużego nacieku przed dalszym leczeniem operacyjnym i radioterapią. Inne metody leczenia Metody alternatywnego leczenia raka krtani -jej rehabilitacji i przystosowania do utraconej sprawności - mają zasadnicze znaczenie. W szczególności terapeuci zajmujący się zaburzeniami mowy, potrafią pomóc chorym w odzyskaniu mowy nawet po całkowitej laryngektomii. Ziołolecznictwo Tylko doświadczony lekarz zielarz, lekarz medycyny chińskiej, tybetańskiej czy ajurwedyjskiej może indywidualnie dobrać leki ziołowe w porozumieniu z prowadzącym pacjenta lekarzem onkologiem, zorientowanym w korzyściach płynących z łączenia różnych programów leczenia. Leczenie dietą W czasie leczenia mogą wystąpić trudności zjedzeniem. W tych przypadkach konieczne jest odżywianie dożylne aż do powrotu możliwości połykania. Początkowo wskazana jest dieta płynna, żeby zmniejszyć ryzyko zakrztuszenia. Dietetyk lub farmaceuta może doradzić pokarmy wzbogacone dla zachowania dobrego stanu odżywienia chorego. Leczenie zaburzeń mowy Na odzyskanie możliwości mówienia po całkowitym usunięciu krtani pozwala chorym technika nazywana mową przełykową. Specjalista uczy chorego, jak zatrzymywać powietrze w górnym odcinku przełyku i używać go do atrykułowania dźwięków. Jeśli to się nie powiedzie, chory może odzyskać mowę dzięki przyrządom mechanicznym lub sztucznej krtani. Samoleczenie Po leczeniu raka krtani należy wystrzegać się wdychania silnych oparów chemicznych, a także palenia biernego, gdyż dym tytoniowy drażni struny głosowe. Konieczne jest zaniechanie picia alkoholu i palenia tytoniu. Po częściowym usunięciu krtani należy unikać nadużywania głosu. Pomoże w tym konsultacja ze specjalistą od zaburzeń mowy. Inne przyczyny utraty głosu Chrypkę i inne objawy podobne do objawów raka krtani mogą powodować polipy strun głosowych, guzki i przewlekłe stany zapalne. Utrata głosu może nastąpić po przypadkowym połknięcie ługu lub innych żrących substancji.