Różyczka
Różyczka jest łagodną, ale bardzo zakaźną chorobą wieku dziecięcego, spowodowaną wirusem. Trwa około 3 dni i bywa mylnie rozpoznawana jako odra, ponieważ daje podobne objawy: gorączkę, nieżyt górnych dróg oddechowych oraz plamistą czerwoną wysypkę. Przebieg odry jest jednak dłuższy i cięższy. Po upływie 2-3 tygodni od kontaktu z wirusem wywołującym różyczkę występują: umiarkowany wzrost ciepłoty ciała, bóle głowy, nieżyt górnych dróg oddechowych, obrzęk węzłów chłonnych, utrata łaknienia. Te wczesne objawy bywają tak łagodne, że rozpoznanie różyczki jest właściwie niemożliwe przed pojawieniem się wysypki. Następuje to zwykle w ciągu 1-5 dni. Wysypka rozpoczyna się za uszami lub na twarzy, po czym szybko rozprzestrzenia się na tułów, a czasem również na kończyny. Ustępuje całkowicie zazwyczaj po 3-4 dniach. Obrzęk węzłów chłonnych może jednak utrzymywać się dłużej. Osoby dorosłe, które zachorowały na różyczkę, przez kilka tygodni po ustąpieniu wysypki odczuwają bóle stawów. Obecnie różyczce można zapobiegać, poddając dziecko pod koniec 1. roku życia rutynowemu szczepieniu ochronnemu. W wypadku niemowląt szczepienie jest nieskuteczne, ponieważ mają one jeszcze przeciwciała pochodzące z układu odpornościowego matki. Drugą dawkę szczepionki podaje się, wraz z przypominającą dawką szczepionki przeciwodrowej, w 11. lub 12. roku życia. Na różyczkę zapadają nieraz również starsze dzieci i ludzie dorośli, jeśli nie są na nią uodpornieni. Najbardziej niebezpieczna jednak jest ona dla rozwijającego się płodu. Jeśli kobieta ciężarna zarazi się wirusem tej choroby, u dziecka może wystąpić różyczka wrodzona. Największe szkody powoduje zakażenie w pierwszych 3 miesiącach ciąży. Jego następstwami bywają wewnątrzma-ciczna śmierć płodu lub ciężkie wady wrodzone, takie jak uszkodzenie słuchu, a nawet głuchota, wady narządu wzroku albo ślepota, opóźnienie rozwoju umysłowego, zaburzenia zachowania. Badania diagnostyczne Lekarz na ogół rozpoznaje różyczkę na podstawie badania fizycznego. Kobieta ciężarna, która obawia się, że na nią zachorowała, powinna poddać się prenatalnym badaniom ultrasonograficznym. Pozwalają one wykryć niektóre wady wrodzone, jak wady serca, nie ujawniają jednak powikłań neurologicznych.
Leczenie
Ze względu na łagodny i samoograniczający się przebieg choroby wystarcza leczenie w warunkach domowych. Lekarz może zalecić paracetamol na obniżenie gorączki. W przypadku infekcji wirusowych nie należy podawać kwasu acetylosalicylowego choremu, który nie ukończył 18 lat, z powodu ryzyka wystąpienia zespołu Reye'a - ciężkiej choroby przebiegającej z uporczywymi wymiotami, śpiączką, zmianami osobowości, uszkodzeniem wątroby i mózgu (zob. ramka s. 382). Inaczej natomiast trzeba postępować z dziećmi urodzonymi z różyczką. Wymagają one na ogół intensywnego leczenia, zwłaszcza jeśli kontakt z wirusem nastąpił w pierwszych 3 miesiącach ciąży kobiety, kiedy różne narządy dziecka dopiero się rozwijają. Dzieci takie mają często ciężką wrodzoną wadę serca, kwalifikującą się do korekcji operacyjnej we wczesnym okresie życia. Ponadto wiele z nich musi przez całe życie pozostawać pod specjalistyczną opieką lekarską, zależnie od rodzaju i stopnia wrodzonego uszkodzenia. Dzieci z upośledzeniem słuchu trzeba zaopatrzyć w aparaty słuchowe i uczyć posługiwania się mową, a wykazujące zaburzenia w rozwoju umysłowym wymagają specjalnego systemu nauczania. Najlepszym postępowaniem w odniesieniu do różyczki wrodzonej jest jej zapobieganie. U 20-30% kobiet stwierdzono brak przeciwciał chroniących przed tą chorobą. Niektórzy eksperci postulują więc, by każdą kobietę przed zajściem w ciążę przebadać pod kątem obecności tych przeciwciał, nawet jeśli była szczepiona przeciw różyczce lub ją przebyła. Wystarczy prosty test krwi. W razie stwierdzenia braku obecności przeciwciał należy kobietę poddać szczepieniu, zanim zajdzie w ciążę. Szczepienie kobiety ciężarnej może bowiem spowodować zakażenie płodu żywymi wirusami szczepionki i wrodzoną różyczkę. Powinno się również sprawdzić, czy kobieta ciężarna ma przeciwciała przeciwko różyczce. Jeśli nie, musi unikać kontaktu z tą chorobą, zwłaszcza przez pierwsze 3 miesiące ciąży. Inne metody leczenia Homeopatia Objawy różyczki leczy się różnymi środkami, takimi jak korzeń tojadu, belladona, kamfora, siarka. Wybór leczenia specyficznego zależy od rodzaju objawów i ich nasilenia. Akupresura Przy obrzęku i bolesności węzłów chłonnych zaleca się uciskanie określonych punktów na dłoniach i stopach dla poprawy przepływu limfy Powinno się to robić 2 razy dziennie przez 3 minuty w ciągu 3 tygodni.