ABC Medycyny

 Chorobę wieńcową charakteryzują nawracające bóle w klatce piersiowej, zlokalizowane za mostkiem, promieniujące do szyi, żuchwy, ramion i pleców. Charakter bólu bywa różny, ale najczęściej opisywany jest jako uczucie gniecenia, ciasnoty, ciężaru, duszenia, często towarzyszy mu przyspieszenie i spłycenie oddechu. Ostry ból wieńcowy może przypominać zawał mięśnia sercowego, jednak trwa krótko, co nie wskazuje na dokonanie się trwałego uszkodzenia serca. Stanowi jednak wyraźny sygnał wzrostu ryzyka wystąpienia zawału mięśnia sercowego. Ból pojawia się wtedy, gdy mięsień sercowy nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu. Najpowszechniejszą przyczyną choroby wieńcowej jest miażdżyca, prowadząca do zwężenia naczyń wieńcowych poprzez odkładanie się w ich ścianach złogów tłuszczów. Zwężone naczynia mogą być zdolne do dostarczania utlenowanej krwi w ilości wystarczającej do prowadzenia zwykłej aktywności, ale w momencie większego obciążenia serca, np. podczas zwiększonego wysiłku fizycznego czy stresu, może dochodzić do niedoboru tlenu i niedokrwienia mięśnia sercowego. Ostry napad choroby wieńcowej może wywołać ciężkostrawny posiłek lub ekspozycja na zimno, ponieważ wtedy krew z naczyń wieńcowych przemieszcza się do innych części organizmu. Niektórzy ludzie odczuwają bóle podczas odpoczynku lub snu. Ten rodzaj choroby wieńcowej jest czasami spowodowany przez skurcz naczynia, zwykle w miejscu zwężenia wywołanego odkładaniem się złogów tłuszczu. Często ten rodzaj choroby wieńcowej określany jest jako niestabilna choroba wieńcowa, która jest ostrzegającym sygnałem bezpośredniego zagrożenia zawałem mięśnia sercowego. Badania diagnostyczne Nie istnieją specyficzne objawy choroby wieńcowej, ale lekarz, uzyskując od chorego odpowiedzi na trzy najważniejsze pytania, może zazwyczaj ustalić, czy ból jest pochodzenia sercowego. Oto te pytania: Co wywołuje dolegliwości w klatce piersiowej? Jaki jest charakter tych dolegliwości? Co powoduje ich zmniejszenie? Prawdopodobieństwo wystąpienia choroby wieńcowej zwiększają także czynniki ryzyka, takie jak palenie papierosów, występowanie zawałów mięśnia sercowego w rodzinie, podwyższone wartości ciśnienia tętniczego, podwyższony poziom cholesterolu, cukrzyca itd

Leczenie

Rutynowe badania obejmują badanie elektrokardiograficzne (EKG), pomiar ciśnienia tętniczego, badania krwi i moczu, badanie radiologiczne klatki piersiowej. Jeżeli lekarz podejrzewa chorobę wieńcową, może zalecić inne badania w celu ustalenia przyczyny jej wystąpienia. Próba wysiłkowa może potwierdzić, że do niedokrwienia prowadzi wysiłek fizyczny. Próbę wysiłkową łączy się czasami z echokardiografią, badaniem wykorzystującym falę dźwiękową o wysokiej częstotliwości, lub badaniem izotopowym, w którym wprowadza się do naczyń tal lub inną radioaktywną substancję i śledzi się jej przepływ za pomocą specjalnej aparatury, tzw. gamma kamery. Oba te badania pozwalają określić, które obszary mięśnia sercowego pozbawione są dopływu krwi. Bardziej inwazyjną metodą diagnostyczną jest koronarografia, która umożliwia zlokalizowanie zwężenia tętnic wieńcowych. Koronarografia jest radiologiczną metodą badania naczyń wieńcowych z zastosowaniem środków cieniujących, wprowadzanych poprzez cienki, giętki cewnik umieszczony w tętnicy udowej w pachwinie (rzadziej w tętnicy ramieniowej) i przesuwany do serca. Leczenie Istnieje wiele skutecznych sposobów leczenia choroby wieńcowej, od treningu fizycznego poczynając do leczenia farmakologicznego i chirurgicznego. Zależy to od nasilenia objawów i stopnia zajęcia naczyń wieńcowych. W pierwszej kolejności zalecana jest zmiana stylu życia i leki. Metody chirurgiczne rezerwuje się dla przypadków, które nie poddają się leczeniu zachowawczemu. Wysiłek fizyczny Po wykonaniu próby wysiłkowej lekarz ustala, w jakim stopniu chory może zwiększyć swą aktywność fizyczną, nie prowokując jednocześnie bólu wieńcowego. Chory uczy się, jak kontrolować czynność serca i intensyfikować wysiłek, który pobudza tętnice wieńcowe do tworzenia krążenia obocznego i zwiększenia przepływu krwi w obszarach niedokrwionych. Leczenie farmakologiczne Jest wiele leków zapobiegających występowaniu objawów choroby wieńcowej. Wybór zależy od tego, czy współistnieją inne choroby, np. nadciśnienie tętnicze. Dwie grupy leków - azotany i antagoniści wapnia, otwierają lub rozszerzają naczynia, zwiększając przepływ krwi. To działanie obniża ciśnienie tętnicze, zmniejszając obciążenie serca i zwiększając dopływ krwi do mięśnia sercowego. Trzecia grupa leków, tzw. betaadrenolityki, łagodzą dolegliwości przez zmniejszenie działania noradrenaliny - neuroprzekaźnika, który przenosi sygnał z układu współczulnego do serca. Blokowanie tego sygnału zmniejsza obciążenie serca przez Jest to operacja zarezerwowana dla ciężkiej postaci choroby wieńcowej, której nie udaje się w dostatecznym stopniu kontrolować za pomocą leków i która nie kwalifikuje się do zastosowania angioplastyki. Polega ona na ominięciu zwężonego odcinka naczyń wieńcowych poprzez wszczepienie fragmentów zdrowych naczyń, pobranych z tętnic ściany klatki piersiowej lub z żył kończyn dolnych. W czasie trwania jednej operacji można wy-konać 7-8 przeszczepów i znacznie zwiększyć napływ krwi do mięśnia serca. Pozwala to zredukować częstotliwość występowania napadów dławicowych i zmniejszyć ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego. Taka operacja trwa zwykle 3-4 godz., a w skomplikowanych przypadkach nawet 8-10 godz. Pacjent spędza następnie 2-3 dni w oddziale intensywnej opieki medycznej i kolejne 5-7 dni w szpitalu. Operacja ta, choć względnie bezpieczna, nie jest zupełnie wolna od ryzyka i dlatego przed podjęciem decyzji należy rozważyć, czy spodziewane korzyści równoważą potencjalnc niebezpieczeństwo. Inne metody leczenia Choroba wieńcowa jest zawsze poważnym sygnałem ostrzegawczym i wszystkie alternatywne metody powinny być stosowane jedynie jako uzupełnienie postępowania lekarskiego. Wielu znanych naukowców i kardiologów z powodzeniem łączy metody konwencjonalne i alternatywne. Wysiłek fizyczny Funkcję naczyń wieńcowych mogą poprawić ćwiczenia dobrane tak, aby ich wykonywanie pozwalało zwiększyć aktywność fizyczną bez prowokowania napadów dławicowych. Po prze-prowadzeniu próby wysiłkowej w celu określenia maksymalnego bezpiecznego wysiłku fizycznego pacjent otrzymuje szczegółowy program stopniowego zwiększania wysiłku. Dzięki treningowi serce pracuje wydajniej, a organizm w większym stopniu wykorzystuje dostarczany tlen, zmniejszając obciążenie serca. Ćwiczenia pomagają także w tworzeniu krążenia obocznego w mięśniu sercowym, poprawiając przepływ krwi. Ziołolecznictwo W leczeniu choroby wieńcowej zielarze polecają głóg, marzannę wodną i wiele innych ziół, które poprawiają przepływ krwi. Dla zapobieżenia chorobie wieńcowej zalecają stosowanie czosnku, który obniża poziom cholesterolu i ciśnienia tętniczego. Można kupić też bezzapachowe leki zawierające czosnek, jakkolwiek nie ustalono, czy działają one tak samo jak świeży czosnek. Uwaga: Niektóre toksyczne zioła, jak naparstnica, powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami lekarskimi. Stosowanie ich na własną rękę może być bardzo niebezpieczne. Lekarz dobrze zaznajomiony z farmakologią chińską zlecić może m.in. Fufang Danshen, Guanxin Suhe, Tianwang Buxin, a z tybetańską - Agar 8, Dongtse Ar 8, Silchu 15, Tsowo 8, Rinchen Ratna Samphel. Medytacja i joga Skuteczność tych metod w leczeniu choroby wieńcowej ciągle jest przedmiotem badań.