Wścieklizna
Wścieklizna, zwana niekiedy hydrofobią lub wodowstrętem, jest ostrą chorobą wirusową o bardzo dużej śmiertelności, która może dotknąć każde stałocieplne zwierzę i człowieka. Prawie zawsze jest przenoszona przez ukąszenie wściekłego zwierzęcia, chociaż do zakażenia może dojść również wtedy, gdy ślina z wirusem wścieklizny dostanie się do organizmu przez otwarte zranienie, oczy lub błony śluzowe jamy ustnej. Po wniknięciu do organizmu wirus wzdłuż nerwów dociera do rdzenia kręgowego i mózgu, gdzie rozmnaża się, niszczy tkankę nerwową i w końcu powoduje porażenia i śmierć. U ludzi średni okres wylęgania między ekspozycją na wirusa a początkiem objawów wynosi 30-50 dni, chociaż może się wahać od 10 dni do 1 roku. Wścieklizna typowo rozpoczyna się gorączką, bólem głowy, bólami mięśni, wymiotami, złym poczuciem ogólnym, po których następuje niekontrolowane podniecenie, ślinotok i bolesne skurcze mięśni gardła, które uniemożliwiają picie, pomimo przemożnego pragnienia (stąd nazwa: wo-dowstręt). Śmierć następuje zwykle w przebiegu uogólnionego porażenia mięśni, prowadzącego do uduszenia. Największe ryzyko zakażenia stanowią wściekłe psy, ale szczepienia prawie całkowicie eliminują wściekliznę u psów i kotów. Zdarza się też u wiewiórek, wiewiórek ziemnych i innych gryzoni, które mogą zakazić nieszczepione zwierzę domowe. Badania diagnostyczne W celu rozpoznania najważniejsze jest ustalenie, czy ukąszenie było zadane przez wściekłe zwierzę. Jeśli pochodziło od pozornie zdrowego psa, kota czy innego zwierzęcia domowego, zwierzę to powinno być poddane 10-dniowej obserwacji u weterynarza. Należy również wykonać badanie na obecność przeciwciał u zwierzęcia. Jeżeli wynik jest ujemny, a zwierzę pozostaje zdrowe, można założyć, że nie było ono wściekłe i leczenie nie jest konieczne. Jeśli ukąszenie zostało zadane przez dzikie zwierzę lub zwierzę domowe, które zdaje się wściekłe lub chore, zwierzę należy zabić, a jego mózg powinien być odpowiednio zbadany. Jedynie dowód laboratoryjny że badane zwierzę nie jest wściekłe, usprawiedliwia powstrzymanie się od leczenia zapobiegającego osoby, która została ukąszona przez podejrzane zwierzę.
Leczenie
Natychmiast obmyj zranioną powierzchnię kilka razy ciepłą wodą z mydłem o silnym działaniu antyseptycznym. Głęboką ranę kłutą spłucz silnym strumieniem wody z mydłem. Następnie udaj się do lekarza albo do stacji pogotowia ratunkowego. Kiedy lekarz zdecyduje, że należy zastosować leczenie zapobiegawcze, otrzymasz serię zastrzyków, zapoczątkowaną wstrzyknięciami immunoglobuliny przeciw wściekliźnie lub surowicy przeciwko wściekliźnie w celu uzyskania biernej immuniza-cji. Następnie zostaniesz poddany czynnemu uodpornieniu za pomocą 5-6 wstrzyknięć szczepionki. Potem zostaną wykonane badania odporności. Szczepionka jest zwykle wstrzykiwana do mięśni ręki i może powodować miejscowy obrzęk, świąd i inne objawy niepożądane, które można zmniejszyć przyjmując leki przeciwhistaminowe i inne. Zwierzęta Włóż rękawice ochronne, starannie obmyj powierzchnię ukąszenia gorącą wodą z mydłem i natychmiast zanieś zwierzę do weterynarza. Inne metody leczenia Nie ma leczenia alternatywnego, które mogłoby zapobiec lub wyleczyć wściekliznę. Samoleczenie Duże znaczenie mają szczepienia przeciw wściekliźnie wszystkich kotów i psów, a także koni i innych zwierząt domowych, które mogłyby wejść w kontakt z chorym na wściekliznę dzikim zwierzęciem. W celu zapewnienia dalszej ochrony zwierząt domowych trzymaj koty w domu, a psy na smyczy, lub, jeśli pies pozostaje na zewnątrz, trzymaj go w zagrodzie albo na ogrodzonym podwórzu. Na terenie występowania wścieklizny unikaj kontaktu z bezpańskimi kotami i psami. I bądź ostrożny, jeśli spotkasz jakiekolwiek dzikie zwierzę, które zachowuje się dziwnie. Wściekłe zwierzę może być agresywne i może atakować ludzi, zwierzęta lub przedmioty. Czasem jednak zwierzę zachowuje się po prostu dziwnie. Na przykład lis, nietoperz, szop lub inne zwykle nocne zwierzę może pojawiać się w ciągu dnia i zachowywać przyjaźnie i bez obawy wobec ludzi. Może ono przejawiać niestabilny chód i wydawać się chore albo zdezorientowane. Możliwe jest, że będzie się śliniło lub toczyło pianę z pyska - objawy wywołane porażeniem szczęk i gardła. Jeśli podejrzewasz, że zwierzę jest wściekłe, nie próbuj go złapać. Powiadom natomiast miejscowe służby leśne lub zakład ochrony zdrowia. Objawy wścieklizny przypisywane innym przyczynom Histeria wywołana ukąszeniem przez zwierzę może czasem przypominać wściekliznę, ale objawy ustąpią, jeśli zapewni się poszkodowanego, że uchroni się go przed chorobą.