Wszawica
Wszy są maleńkimi pasożytniczymi owadami żywiącymi się krwią. U ludzi gnieżdżą się przede wszystkim na owłosionej skórze głowy, we włosach i w okolicy narządów płciowych, ale mogą również występować w innych częściach ciała. Najczęściej spotykane rodzaje to: Wesz głowowa której długość i szerokość nie przekraczają zwykle 3,2 mm. Do zarażenia wszawicą dochodzi najczęściej drogą bezpośredniego kontaktu, ale można się także zarazić przez używanie wspólnych szczotek, grzebieni i innych przedmiotów używanych do pielęgnacji włosów. Wesz łonowa jest krótsza i grubsza niż wesz głowowa, podobna do małego kraba. Przenoszona jest zazwyczaj poprzez kontakty seksualne. Wesz odzieżowa jest dłuższa i cieńsza niż wesz łonowa. Zakażenie występuje najczęściej w dużych skupiskach ludzi pozbawionych urządzeń sanitarnych. Wszy głowowe i łonowe nie przenoszą chorób, ale wesz odzieżowa może przenosić dur brzuszny, nawrotową gorączkę i inne choroby. We wszystkich rodzajach zakażenia wszami głównym objawem jest świąd skóry, będący odczynem na ślinę owada. Wesz głowowa powoduje świąd za uszami i wzdłuż linii włosów z tyłu nad karkiem. Wesz łonowa, która czasem zagnieżdża się również we włosach brody i na brwiach, wywołuje zwykle świąd w okolicy narządów płciowych. Świąd wywoływany przez wesz odzieżową najczęściej występuje na barkach, plecach, pośladkach i brzuchu. Badania diagnostyczne Chociaż wszy można dostrzec okiem nieuzbrojonym, do rozróżnienia poszczególnych gatunków może być potrzebne szkło powiększające. Wesz głowowa składa jaja zwane gnidami, przymocowane do trzonu włosa blisko skóry głowy. Łatwo je odróżnić od łupieżu, ponieważ się nie złuszczają. Wszy łonowe składają jaja u podstawy włosów łonowych. Wszy odzieżowe i ich jaja przebywają raczej w szwach bielizny niż na skórze
Leczenie
Do niedawna najczęściej stosowanym środkiem w leczeniu wszystkich rodzajów wszawicy był lindan (Agalin, Jacutin, Kwell), pochodna DDT w postaci szamponów, kremów bądź płynów do zmywania. Jego stosowanie jest jednak kontrowersyjne z powodu ryzyka uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego i innych działań niepożądanych. Większość specjalistów zaleca więc obecnie bezpieczniejsze leki dostępne bez recepty Jeżeli zatem stosujesz preparat zawierający lindan, ściśle przestrzegaj zaleceń lekarza. W niektórych przypadkach świądu skóry lekarz może przepisać kortykosteroidy do stosowania miejscowego lub leki doustne, np. klemastynę. Inne metody leczenia Ziołolecznictwo Preparat ziołowy Delacet (z dodatkiem 4% kwasu octowego) jest bardzo skutecznym środkiem w leczeniu wszawicy głowy i łonowej, a preparaty w postaci kapsułek zawierających wyciąg z parzącej pokrzywy łagodzą intensywny świąd. Samoleczenie Ostatnio odkryto, że chryzantemy wytwarzają piretrynę, naturalny pestycyd, zabójczy dla wszystkich rodzajów wszy. Dostępne obecnie w aptekach szampony z piretryną wykazują taką samą skuteczność jak lindan, a są znacznie bezpieczniejsze, zwłaszcza dla dzieci. Wszy odzieżowe usuwa kąpiel i wyrzucenie albo poddanie zakażonej odzieży działaniu gazu. Aby zapobiec ponownemu zakażeniu wszelkimi rodzajami wszy, musisz uwolnić dom od tej plagi. Dorosłe osobniki wszy giną w ciągu 48 godz., jeśli są pozbawione możliwości odżywiania krwią, gnidy zaś mogą wylęgnąć się nawet miesiąc później i dać nawrót zakażenia. Aby temu zapobiec, wypierz odzież osobistą, bieliznę pościelową i wszystkie inne potencjalnie zakażone przedmioty w gorącej wodzie (co najmniej 49°C) i pozostaw je w gorącej suszarce nie krócej niż przez 20 min. Pranie na sucho również zabija wszy i gnidy. Odkażaj grzebienie i szczotki do włosów. Odkurzaj tapicerowane meble i dywany. Chociaż metody samoleczenia prowadzą do wyleczenia większości przypadków wszawicy, skontaktuj się z lekarzem, jeśli wskutek świądu powstały owrzodzenia skóry. Kąpiele w roztworze skrobi lub mączki owsianej mogą złagodzić świąd. Poradź się również lekarza w przypadku zakażenia u dziecka poniżej dwóch lat lub w przypadku nieskuteczności leków nabytych bez recepty. Inne przyczyny świądu Jest wiele przyczyn świądu skóry. Należy wykluczyć świerzb, również wywoływany przez pasożyty skórne, grzybice wywoływane przez dermatofity i inne zakażenia grzybicze oraz uczulenia skórne.