ABC Medycyny

Do zapalenia pęcherza moczowego dochodzi najczęściej wskutek zakażenia bakteryjnego. Stan zapalny powoduje drażnienie wyzwalające impuls nerwowy w postaci nagiej potrzeby oddania moczu, nawet przy niewypełnionym pęcherzu moczowym. Oddawaniu moczu często towarzyszą ból i pieczenie, a w ciężkim zakażeniu chory oddaje niewielkie ilości moczu, zwykle z domieszką krwi. Poza tym występuje niewielka gorączka oraz ból w okolicy nadłonowej. Większość zakażeń pęcherza moczowego wywołuje pałeczka okrężnicy (Escherichia coli), bakteria zawsze obecna u ludzi zdrowych. Inną ich przyczyną są chlamydie - bakterie przenoszone drogą płciową. Do zakażenia dochodzi przez cewkę moczową. Szczególną podatność na zapalenie pęcherza wykazują kobiety, ponieważ mają bardzo krótką cewkę moczową (około 5 cm) w porównaniu z długą na 18-24 cm cewką męską. Ponadto cewka moczowa kobiet znajduje się blisko pochwy i odbytu, co sprzyja rozsiewaniu bakterii. Bakterie dostają się do cewki również podczas stosunków płciowych, wywołując tzw. cystitis miodowego miesiąca. Nieraz przyczyną zapalenia pęcherza jest nadmiernych rozmiarów błona dziewicza, uciskająca cewkę moczową i pęcherz. Innymi czynnikami sprzyjającymi chorobie są zmiany hormonalne występujące w okresie menopauzy oraz reakcja alergiczna na podpaski higieniczne, środki plemnikobójcze i żele nawilżające. Badania diagnostyczne Rozpoznanie opiera się na badaniu fizycznym i analizie bakteriologicznej moczu. Bakteryjne tło zapalenia można potwierdzić za pomocą ogólnodostępnego zestawu, pozwalającego na wykonanie w domu prostego testu. Mimo to konieczna jest wizyta u lekarza, by zidentyfikować rodzaj bakterii.

Leczenie

Idealnym postępowaniem jest rozpoczęcie leczenia po wykonaniu posiewu moczu i zidentyfikowaniu bakterii oraz sprawdzeniu wrażliwości na antybiotyki, bo umożliwia to lekarzowi zastosowanie właściwego antybiotyku. Niekiedy dla szybkiego uwolnienia chorego od przykrych dolegliwości podaje mu się - nie czekając na wynik badania - antybiotyki lub sulfonamidy o szerokim zakresie działania: ko-trymoksazol, czyli połączenie trymetoprymu z sulfame-toksazolem, lub nitrofurantoinę itp. Po kilku lub kilkunastu dniach należy powtórzyć badania laboratoryjne w celu oceny wyników leczenia. Czas leczenia bywa różny. Niektórzy lekarze przepisują pojedynczą dużą dawkę leku, inni zakładają 7-10-dniową terapię, a w przypadkach zakażeń nawrotowych nawet znacznie dłuższą. Cyklu leczenia nie wolno przerywać i skracać, nawet jeśli objawy ustąpią po kilku dniach. Kobietom z nawracającymi zakażeniami niekiedy zaleca się profilaktyczne stosowanie małych dawek antybiotyków. Bóle ustępują zwykle już po paru godzinach od rozpoczęcia an-tybiotykoterapii, ale jeżeli się utrzymują, należy przyjmować np. fenazopirydynę. Inne metody leczenia Mogą towarzyszyć antybiotykom, skrócić i złagodzić przebieg choroby. Ziołolecznictwo W leczeniu zakażeń dróg moczowych stosuje się często ziele skrzypu, liście brzozy i czarnej porzeczki, znamiona kukurydzy oraz gotowe leki ziołowe dostępne w aptekach, np. urosept. Przestrzeganie poniższych zasad prowadzi do uśmierzenia bólów pęcherza, przyspiesza gojenie, a także zapobiega nawrotom zakażenia: Wypijaj co najmniej 8-10 szklanek płynów dziennie, pomaga to bowiem w „płukaniu" pęcherza. Unikaj alkoholu i kofeiny, które drażnią pęcherz. Jeśli jesteś kobietą, pamiętaj, by przed stosunkiem oddać mocz i wypić szklankę wody. Po godzinie znów oddaj mocz. Postępowanie takie pozwala na wypłukanie z pęcherza bakterii. Nie używaj dezodorantów intymnych oraz innych drażniących środków. Noś bawełnianą bieliznę i unikaj obcisłej odzieży, sprzyjającej poceniu (narządy moczowo-płciowe powinny być zawsze suche). Wystrzegaj się chodzenia w wilgotnym kostiumie kąpielowym. Używając kapturka antykoncepcyjnego, upewnij się, że jest dobrze dopasowany, lub rozważ inną metodę antykoncepcji. Zamiast tamponów, stosuj podpaski higieniczne. Po oddaniu stolca wycieraj okolicę odbytu ruchem od przodu do tyłu, bo zmniejsza to rozsiew bakterii z odbytu do ujścia cewki moczowej.