Zez

Zezem określa się nieprawidłowe ustawienie oczu. Należy on do najczęstszych wad oczu u dzieci, ale występuje również u dorosłych. Przyczyną zeza jest brak współpracy mięśni poruszających gałkę oczną albo ich nie-równoległe działanie. Jedna albo obie gałki mogą się obracać lub wędrować do wewnątrz albo na zewnątrz, do góry albo do dołu. Stan taki wywołuje choroba układu nerwowego, guz lub uraz, ale najczęściej jest wynikiem nierównowagi mięśni ocznych. Zez może się utrzymywać stale albo pojawiać się i znikać. Niekiedy istnieje od urodzenia; czasami pojawia się dopiero w dzieciństwie lub u osób dorosłych. Zezowi dziecięcemu często towarzyszy „oko leniwe", czyli niedowidzenie, gdy tylko jedno oko przekazuje informację wzrokową do mózgu. Oczy noworodka mają tendencję do wędrowania, ale już w 3. lub 4. miesiącu życia niemowlę powinno być zdolne do skupiania wzroku na małych przedmiotach i oczy powinny ustawiać się równolegle. Do 6. miesiąca życia dziecko powinno ogniskować wzrok zarówno na odległych, jak i na bliskich przedmiotach. Jeśli nadmierne zezowanie utrzymuje się ponad 4 miesiące, dziecku należy zbadać oczy. Wszystkie dzieci w 6. miesiącu życia powinien zbadać pediatra. Badania diagnostyczne Nawet gdy zez jest widoczny, lekarz wykonuje podstawowe badania wzroku. Dorosłym i starszym dzieciom poleca przeczytanie cyfr lub liter na karcie ściennej, a dzieci niepotrafiące czytać bada za pomocą karty z obrazkami. U bardzo małych dzieci lekarz ocenia widzenie każdego oka, obserwując jak dziecko podąża oczami za zabawką czy innym barwnym przedmiotem.

Leczenie

Jeśli istnieje jakakolwiek choroba podstawowa, należyją leczyć w pierwszej kolejności. Lekarz może zalecić noszenie okularów dla poprawienia zdolności wędrującego oka do ogniskowania i regulowania kierunku linii wzroku w celu synchronizacji i wyprostowania oczu. W razie rozpoznania niedowidzenia można zakładać przepaskę na zdrowe oko, aby zmusić słabe do skupiania wzroku. W podobnym celu do zdrowego oka zapuszcza się krople rozszerzające źrenicę, co powoduje zamazanie obrazu w zdrowym oku. Jeśli metody te okażą się nieskuteczne, możliwy jest zabieg chirurgiczny w celu wyprostowania mięśni ocznych. Istnieją różne rodzaje operacji i podjęcie decyzji co do jej typu zależy od zasadniczej przyczyny zaburzenia. Najczęściej okulista wykonuje nacięcie na ścianie zewnętrznej oka w celu wyregulowania napięcia wywieranego przez mięśnie zewnętrzne na jedno lub dwoje oczu. Można wykonać jeszcze inny typ operacji, zwanej zabiegiem resekcyjnym, aby skrócić mięśnie oczne i poprawić ich położenie. Zabieg polega na wycięciu fragmentu mięśnia, ponownym połączeniu końców i wszyciu mięśnia na swoje miejsce. Recesję wykonuje się w razie potrzeby wydłużenia mięśnia. W tym celu mięśnie przenosi się ku tyłowi, a nacięcie zamyka wchłaniającymi się szwami.