Zgaga
Na chorobę tę ludzie zapadają często i zwykle jest to dolegliwość przewlekła. Zgaga nie ma nic wspólnego z chorobą serca, chociaż objawia się piekącym bólem w klatce piersiowej, który promieniuje do szyi i gardła, a czasami także do twarzy. Pojawia się zwykle po jedzeniu, szczególnie gdy człowiek leży. Często towarzyszy jej odbijanie i zarzucanie do jamy ustnej gorzkiego soku żołądkowego, co wywołuje nagłe wydzielanie śliny. Niektórzy skarżą się także na utrudnienie połykania, niezbyt nasilone bóle brzucha; rzadko występują wymioty. Najczęstszą przyczyną zgagi jest osłabienie mięśnia zwieracza wpustu, umiejscowionego w dolnym odcinku przełyku, gdzie łączy się on z żołądkiem. Mięsień ten ulega rozkurczeniu, kiedy pokarm przesuwa się przez przełyk, co umożliwia jego przejście do żołądka. Po przedostaniu się pokarmu do żołądka skurcz zwieracza natychmiast zamyka ujście przełyku do żołądka, co zapobiega zarzucaniu kwaśnego soku żołądkowego do przełyku. Gdy mięsień ten wiotczeje, traci napięcie, wówczas przełyk nadal pozostaje otwarty, kwaśny sok żołądkowy jest zarzucany do przełyku, wywołując bóle i uczucie zgagi. Żołądek pod wpływem pokarmu wydziela dużo soku żołądkowego, dlatego refluks przełykowy zwykle pojawia się po jedzeniu. Po posiłku, gdy żołądek jest pełny, wzrasta w nim ciśnienie, co również ułatwia cofanie się jego zawartości przez niezamknięty zwieracz do przełyku. Badania diagnostyczne Najczęściej lekarz ustala rozpoznanie na podstawie dolegliwości opisywanych przez chorego. Jeżeli zgaga utrzymuje się przez pewien okres, dolny odcinek przełyku ulega stanowi zapalnemu, co potwierdza ezofago-skopia (wziernikowanie przełyku). Ezofago-skop jest giętką rurką zaopatrzoną w powiększający układ optyczny i źródło światła. Umożliwia obejrzenie wnętrza przełyku. Lekarz może również zlecić badanie rentgenowskie górnego odcinka przewodu pokarmowego. Chory łyka białą papkę barytową, która pokrywa ściany przełyku i żołądka, kontrastując te narządy na zdjęciu rentgenowskim. Ponieważ zgaga może imitować bóle wieńcowe, w celu wykluczenia choroby serca wykonuje się elektrokardiogram i inne badania kardiologiczne.
Leczenie
W razie dokuczliwej i przewlekłej zgagi leki farmakologiczne łagodzą dolegliwości. Do często stosowanych środków zalicza się leki antyhistaminowe zmniejszające wydzielanie soku żołądkowego. Należą do nich: cymetydyna, ranitydyna i famotydyna. Sukralfat działa osłaniająco na błonę śluzową przełyku i żołądka. Metoklopramid stosuje się w celu poprawy napięcia zwieracza przełyku i przyspieszenia opróżniania żołądka do dwunastnicy. W rzadkich przypadkach ciężka, nasilająca się zgaga może wymagać leczenia operacyjnego w celu korekcji powikłań, takich jak zwężenie przełyku wskutek jego przewlekłego zapalenia. Inne metody leczenia Ziołolecznictwo Przy towarzyszącej nadkwaśno-ści, a także innych zaburzeniach żołądkowo-jeli-towych - zob. odpowiednie rozdziały. Homeopatia Wleczeniu zgagi homeopaci zalecają m.in. Pulsatilla D6, Cal-cium carbonicum cpl, SulfurD12. Naturopatia Wiele naturalnych środków domowych zapobiega zgadze. Niektórzy zalecają wypicie po każdym posiłku 1/2 szklanki soku z surowych ziemniaków, rozcieńczonego do połowy wodą. Inni proponują wypicie natychmiast po pojawieniu się pierwszych oznak zgagi szklanki ciepłej wody z dodatkiem 1 łyżki miodu i 1 łyżki octu jabłkowego. Tabletki z papai także mogą łagodzić zgagę. Samoleczenie Każdy na wiele sposobów może zapobiegać zgadze. Należy zacząć od zmiany nawyków w odżywianiu. Jeść często, w małych ilościach, powoli i dokładnie przeżuwając każdy kęs. Unikać pokarmów tłustych oraz ostrych, alkoholu i kofeiny. Prowadząc dzienniczek spożywanych pokarmów, łatwo można ustalić, co wywołuje zgagę, i wykluczyć dany produkt z jadłospisu. Spożywanie płynów między posiłkami jest lepsze niż popijanie podczas jedzenia; płyny, rozcieńczając pokarmy, zwiększają objętość zawartości żołądka, co ułatwia zarzucanie kwaśnej treści do przełyku.