Żółtaczka
Żółtaczka to zażółcenie powłok skóry, biał-kówek oczu i błon surowiczych na skutek nagromadzenia we krwi znacznej ilości bilirubiny, barwnika, który tworzy się z hemoglobiny uwalnianej z rozpadających się krwinek czerwonych. Wtedy to rozpoczyna się proces odzyskiwania żelaza i ponownego wbudowywania go do nowo powstających krwinek czerwonych. Prawidłowo bilirubina jest przetwarzana w wątrobie na inne związki, które następnie transportowane są wraz z żółcią do jelita i wydalane na zewnątrz. Barwniki te nadają kałowi brązowy kolor. Natomiast objawem żółtaczki jest zwykle jasny stolec i ciemny mocz, co zależy od usuwania przez nerki nadmiaru bilirubiny z organizmu. Zależnie od przyczyny żółtaczki wyróżnia się następujące jej rodzaje: Żółtaczka hemolityczna jest spowodowana nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych; wtedy wątroba nie potrafi przetworzyć całej gromadzącej się bilirubiny. Żółtaczka zastoinowa, zwana też cholestazą, powstaje, gdy zostaną zablokowane przewody żółciowe prowadzące z wątroby do jelita i bilirubina ponownie przechodzi do krwi. Żółtaczka wątrobowa jest wywołana chorobami zapalnymi wątroby, które uszkadzają komórkę wątrobową. Wątroba nie jest wówczas w stanie przetwarzać bilirubiny. Proces zapalny powoduje także zablokowanie przewodów wątrobowych i tym samym uniemożliwia przechodzenie bilirubiny do jelita. Żółtaczka noworodków rozwija się w ciągu kilku pierwszych dni życia, ponieważ komórka wątrobowa jest wtedy jeszcze niedojrzała. Pojawia się u około połowy nowo narodzonych dzieci. Trwa zwykle 7-10 dni u noworodków urodzonych o czasie, przedłuża się zaś u wcześniaków. Łagodnej żółtaczki nie trzeba leczyć, natomiast leczenie jest konieczne w razie wysokiego poziomu bilirubiny.
Leczenie
Leczenie zależy od rodzaju żółtaczki. Żółtaczka zastoinowa zwykle wymaga zabiegu chirurgicznego, zabiegu endoskopowego lub drenażu przewodów żółciowych w celu ich odblokowania. Odpoczynek, unikanie alkoholu i innych substancji szkodliwie działających na komórkę wątrobową zaleca się w wielu chorobach wątroby. Narząd ten ma duże zdolności regeneracyjne i często zdarza się samoistne wyleczenie. W tym czasie ustępuje także żółtaczka. Łagodna żółtaczka noworodków zwykle się zmniejsza, gdy dziecko jest często karmione. Wtedy bowiem wzrasta ilość bilirubiny wydalanej z kałem. W ciężkich przypadkach może być konieczna wymienna transfuzja krwi. Inne metody leczenia Po rozpoznaniu lekarskim można stosować różne metody terapii alternatywnej. Ziołolecznictwo Zielarze polecają wyciągi z mleczka ostu, wyciągi lub herbatki z mniszka lekarskiego, wyciągi z czarnej rzepy, które wzmacniają i odbudowują wątrobę. Herbatki z suchych dzikich winogron z Oregonu także pomagają zwalczać żółtaczkę. Zasięgnąć też można porady u lekarzy medycyny chińskiej i tybetańskiej. W przypadku kamicy dróg żółciowych czy miąższowych uszkodzeń wątroby - zob. odpowiednie rozdziały. Fototerapia Poddanie noworodków działaniu promieni nadfioletowych przyspiesza usunięcie bilirubiny z krwi. Leczenie dietą Poradź się dietetyka klinicznego, gdy żółtaczkę wywołała choroba wątroby, w której często dochodzi do utraty masy ciała. Spożywaj małe posiłki, ale często; powinny one zawierać dużo węglowodanów i zmniejszoną ilość tłuszczów (30% kalorii lub mniej) oraz białek (około 10% kalorii). Niezwykle istotna jest właściwa równowaga aminokwasów, z których syntetyzowane jest białko. Czasami w ciężkich przypadkach chorego karmi się przez sondę lub podaje wzbogacone produkty płynne. Samoleczenie Zwykle polega na zmniejszeniu czynności wątroby przez ograniczenie ilości związków chemicznych, które prawidłowa wątroba musi przerabiać. Nie pij alkoholu, ogranicz przyjmowanie leków i innych środków do tych, które zaleci ci lekarz. Wystrzegaj się groźnych środków chemicznych i gazów, takich jak czterochlorek węgla, benzen, farby i rozpuszczalniki. Kobiety nie powinny stosować tabletek antykoncepcyjnych. Inne przyczyny żółtaczki Żółte zabarwienie skóry mogą powodować choroby pęcherzyka żółciowego, tzw. żółta febra, rak trzustki lub wątroby. U niektórych kobiet żółtaczka pojawia się w czasie ciąży. Na łagodną, bezobjawową żółtaczkę zapada 3-5% osób. Jeżeli wszystkie wyniki badań są prawidłowe, prawdopodobnie przyczyną żółtaczki jest wolniejszy proces usuwania bilirubiny z organizmu.